Skip to main content
فهرست مقالات

شامان گرایی و دین مغولان

نویسنده: ؛

پاييز 1381 - شماره 43 (50 صفحه - از 139 تا 188)

کلید واژه های ماشینی : شامان ،شمنی ،آسمان ،شمنیسم ،چنگیز ،دین مغولان ،مذهبی ،بودا ،چنگیزخان ،الیاده ،دین بودا ،خدای آسمان ،ادیان و مذاهب ،مذاهب اسراری ،نام مغول ،تاریخ سری مغولان ،دین شمنی ،آسیای مرکزی ،شمنیسم مغول ،عقاید مذهبی ،تاریخ آسیا ،تاریخ مغول ،ایلخانان مغول ،شمن بزرگ ،آسیای علیا ،چین و ایران ،تعصب مذهبی ،فرمانروایان مغول ،مذهبی مغولان ،دوره مغول

ادیان و مذاهب گوناگون، که در طول هزاران سال جوامع را به خود مشغول داشته اند، از نیازهای روحی انسان سرچشمه گرفته اند. آدمی از دین یاری جوید؛ چه، دین یارشناسی است و اصل دین، محبت خدا است، چنان که فرمود: «اهل ایمان را تمامی دل در عشق خدا است» (قرآن: بقره / 165). از آنجا که انسان موجودی مذهبی است، پیوسته به سوی ایمان کشش دارد و در این میان، نقش مهم عرفان ناب، بالندگی ایمان است. عرفان و ایمان را نباید در برابر هم نهاد؛ بلکه این دو، تنها در کنارهم خواهند توانست به پویای جامعه کمک کنند. گروهی عرفان را طرز تفکری وابسته به تصوف اسلامی می دانند؛ ولی واقعیت چنین نیست. هر چند واژه «عرفان» عربی وابسته به ادبیات اسلامی است، مفهوم آن ریشه های چند هزار ساله دارد. عرفان در واقع عبارت است از معرفت و شناخت وآگاهی باطنی، و عارف صاحب معرفت شهودی و در حقیقت «آگاه و بصیرو واقف به اسرار». عارف سیمای گشاده، خلق خوش، سعه صدر و روحیه خدمت به خلق دارد. حضورش ملامت از دل می برد و سخنش چراغ معرفت و کردارش دعوت به خیروجمال و حقیقت است (الهی قمشه ای، 249:1374). نزدیک ترین واژه به «عرفان» در ادبیات قدیم غرب، واژه یونانی گنوزیس – به معنای شناخت باطنی یا همان معرفت – است. درکنار این واژه، اصلاح دیگری در ادبیات یونان رواج داشت که مفهوم کلی تری را شامل می شد و عرفان را هم در بر می گرفت؛ وآن، اصلاح «میستی سیزم» بود که می توان آن را به مفهوم «رازدانی» گرفت و اصطلاحی کلی برای مذاهب و جهان بینی هایی دانست که به شکلی درون نگر، مراقبه و مکاشفه را وسیله درک و کشف حقیقت و رستگاری نهایی می دانستند. با این تعبیر، میستیک یا اهل سر وراز که به کمک علم باطن به کشف حقیقت پی برده است، باعارف به مفهومی که قبلا بیان شد (آگاه و بصیرو واقف به اسرار)، تفاوتی اصولی نخواهد داشت. واژه «میستی سیزم» از «میستریا» مشتق شده که اسم جمع «میستریون» به معنای سر و راز است؛ واین واژه، در ضمن، در یونان قدیم برای مشخص کردن مذاهب اسراری و شعایر و آداب رسوم مخفی و رازگونه آنان به کار برده می شد. «عرفان» و «میستی سیزم» - چه در شرق، چه در غرب – به خواص و گروه اندکی که اغلب خود را از امور اجتماعی کنار می کشند، اختصاص یافته است. دلسردی مولود سرمایه داری بی رحم و ماشینیسم ویرانگر، بسیاری از کسان را که در جست و جوی دستاویزهای فکری و روحانی برای ایجاد آرامش و هماهنگی درونی هستند، به فرقه های متعدد و مبلغان فراوانی که مذاهب اسراری، رمزی و باطنی را به نام های «میستی سیزم»، «تصوف»، «ودانتیسم»، «بودیسم»، «زن بودیسم»، و حتی انواع سحر و جادو و حن گیری و شمنیسم، و... تبلیغ می کردند، متمایل کرد ...

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.