Skip to main content
فهرست مقالات

پاسخ های ملاصدرا به پرسشهای فلسفی فیلسوف طوس

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : صدرا، عقل، ذات، صدور، نفس، حرکت، ماهیت، بدن، جوهر، الماهیة

خلاصه ماشینی:

"پاسخ صدرا به مسأله نفس بر مبنای حکمت متعالیه و با تکیه بر آیات قرآنی صدرا سپس، تو گویی، خود به ناکافی بودن پاسخ خویش بر مبنای مکتب مشایی و ابن‌سینا به مسأله نفس، توجه یافته است، پس طرحی نو در می‌افکند که در ضمن آن از آیات قرآن مجید الهام می‌گیرد و حرکت تکاملی وجود را مطرح می‌کند و نیز نوعی جهش وجود از مرتبه‌ای به مرتبه دیگر را، و در این زمینه می‌گوید: «این پاسخی است که در روزگار گذشت هبه روش اهل نظر به ذهنمان خطور کرده، اما آنچه اکنون در پژوهش موقعیت و حل مسأله می‌اندیشیم، این است ه نفس آدمی مقام‌ها و مرتبه‌هایی ذاتی دارد که برخیشان در عالم امر و تدبیراند که:«قل الروح من أمر ربی-بگو که روح از امر پروردگارم می‌باشد» 9 و برخیشان در عالم خلق و صورت بخشی که: «و لقد خلقناکم ثم صورنا کم ثم قلنا للملائکة اسجدوا لآدم-و همانا که آفریدیمتان، سپس صورت بخشیدیمتان، سپس به فرشتگان گفتیم:برای آدم سجده کنید» 10 . می‌گویم: این گفتار، متفرع ازاختلاف نخستین سخنش می‌باشد، یعنی:وجوب وجود به غیر و مکان ماهیت صادر شونده نخستین در ذات خود و پژوهشگر(:طوسی)، نیز در شرح خویش، آن را بر همین معنی حمل کرده است، پس این گفتار درباره اشاره به صدور عقل دوم است که خود، صورت عقل اول در خارج می‌باشد، بدون ماده‌ای از جهت وجود که امری صوری است، و خود پدید آورنده ماهیت می‌باشد، بلکه خود عین پدید آمدن آن(: ماهیت)است؛و صادرشدن فلک نخستین که همان صورت مادی ناقصی است که به تکمیل کننده و بیرون آورنده از قوه به فعل از جهت ماهیت که امری مادی است، نیازمند است؛زیرا ماهیت نه در ذهن تحصل دارد، نه در خارج، مگر به وجود، مانند هیولی که در خارج جز به صورت تحصلی ندارد؛البته، میان این دو نمونه تفاوت زیادی، از جهتهای گوناگون، وجود دارد که به خواست خدای متعال در جای خود بیان خواهند شد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.