Skip to main content
فهرست مقالات

شهریار و شاهنامه

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : شاهنامه ،شاه ،شهریار ،فردوسی ،شیر ،ادب ،شعر ،قصیده ،غزل ،داستان ،رستم ،حماسی ،دیو ،پارسی ،شاعر ،توس ،مثنوی ،سد ،ایران ،جمشید ،وزن ،استاد ،کوه ،شاهنامه به تصحیح خالقی ،اساطیری ،پهلوان ،تصحیح خالقی مطلق ،شهریار و شاهنامه ،روایت ،ادب پارسی

خلاصه ماشینی:

"اما توجه به پیشینه شکوهمند پرتوگیری شاعران گذشته و حال از خورشید همیشه تابان شاهنامه این پرسش را سبب می‌شود که آیا استاد شهریار نیز به آیین معهود شعر پارسی، از شاهنامه بهره یافته است یا خیر؟پاسخی که ممکن است بدون بررسی کامل اشعار و فقط با عنایت به سنت گفته آمده و نیز قالب و نوع ادبی غالب دیوان شهریار، غزل و ادب غنایی، به نظر بیشتر جویندگان برسد، این است که شهریار هم همچون مراد شعری خویش، حافظ، به تلمیحات کلی و شناخته شده از شاهنامه بسنده کرده است؛ولی شاید مایه شگفتی توأم با آفرین شماری از خوانندگان ادب‌پرور شود که بگوییم شهریار در کنار بهره‌گیری‌های کلی و سنتی از شاهنامه، در مواردی همانند خاقانی و قاآنی و همچنین کهن‌ترین همشهری پارسی‌سرای خویش، قطران تبریزی، به شالوده‌شکنی شیوه شایع تلمیحات شاهنامه‌ای سخن پارسی پرداخته است و این نکته را هم در مضامین شاهنامه‌ای و اساطیری مورد تلمیح استاد و هم در اشارات باریک وی به روایات زندگی فردوسی می‌توان دید، برای نمونه در بیت: نارون چون خیمه سبز و بلند تهمتن بیشه‌ها چون اردوی باساز و برگ اردوان (دیوان اشعار شهریار، ج 1، ص 354، قصیده«به پیشگاه آذربایجان») رنگ سبزی که در مقام مشبه بهی برای چادر رستم ذکر شده، راست برابر رنگ خیمه جهان پهلوان ایران در روایت فردوسی است، آنجا که استاد توس از زبان سهراب پدرجوی خطاب به هجیر می‌سراید: بپرسید کان سبز پرده سرای یکی لشکری گشن پیشش به پای (شاهنامه چاپ مسکو، 2/213/558) (2) اگر شهریار تنها همین اشاره بسیار باریک و دقیق شاهنامه‌ای را در سراسر اشعار خویش می‌آورد، کافی بود تا او را شاعر ژرف‌نگر در شاهنامه و در گروه گویندگان سنت‌شکن تلمیحات شاهنامه در ادب پارسی بدانیم؛چرا که بیان و بازتاب درست «رنگ»خیمه رستم در شاهنامه بسی جزئی‌تر از آوردن نام کسان و داستان‌های حماسه ملی ایران در شعر است و به جرأت، ظریف‌ترین و دقیق‌ترین نکته مورد استفاده از شاهنامه است که در میان بهره‌یابی‌های گسترده شاعران گوناگون به نظر نگارنده رسیده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.