Skip to main content
فهرست مقالات

اسماء و صفات خدا در قرآن (7)/ خدای مرید

نویسنده:

(9 صفحه - از 7 تا 15)

کلید واژه های ماشینی : اراده ،خدا ،صفت ،ذات ،مرید ،صفت ذات ،فعل ،صفت ذات بودن اراده ،اشکال ذاتی بودن صفت اراده ،فاعل ،تفسیر ،تدریجی ،مقام بیان صفات ذاتی خدا ،نفسانی ،کمال ،اعمال قدرت ،صفت فعل ،مشکل تدریجی بودن اراده ،اسماء و صفات خدا ،ابتهاج ،انسان ،صفات خدا در قرآن ،علم ،شوق ،واقعیت ،اختیار ،اراده به‌معنی اختیار صفت ذات ،اراده خدا ،ذاتی بودن صفت ،مرید بودن رمز مختار بودن

خلاصه ماشینی:

"اشکال نخست:اراده یک امر تدریجی است اراده به صورت امر تدریجی در وجود مرید پدید می‌آید از این جهت نمی‌توان آن‌ را صفت ذات خدا دانست و تقریر این سخن در بحثهای پیشین گذشت و باید این مشکل‌ را،بزرگ‌ترین مانع در صفت ذات بودن اراده دانست،از این جهت کسانی که اراده را صفت ذات می‌دانند برای رهائی از این اشکال کوشش کرده‌اند که آن را به گونه‌ای دیگر تفسیر کنند که مستلزم حدوث و تدریج نباشد و اینک پاسخها از این اشکال به طور گذرا مطرح می‌شوند: 1-اراده در خدا به معنی علم به اصلح است تدریجی بودن اراده سبب شده است که قائلان به ذاتی بودن صفت اراده،آن را به‌ صفت علم برگردانیده و بگویند اراده خدا همان علم او به نظام اصلح و اکمل است، صدر المتألهین می‌گوید: معنی اینکه خدا مرید است،این است که او از ذات خود آگاه است و از علم به ذات، علم به نظام خیر،برخیزد و می‌داند که این نظام چگونه به صورت قطعی تحقق‌ می‌پذیرد1. بر این اساس باید گفت اراده نیز وصف کمال است که جنبه نقص آن بشمار می‌رود و آن‌ خصوصیت تدریج و حدوث است،از این جهت نمی‌توان اراده را با این اوصاف بر خدا حمل نمود،ولی نقطه کمال اراده این است که رمز اختیار و نشانهء تسلط فاعل بر فعل‌ است زیرا فاعل در سایهء آن،فعل را با کمال اختیار و آزادی انجام می‌دهد و در گزینش‌ خود مقهور نمی‌باشد در این موقع در توصیف خدا به اراده باید به ویژگی کمال اراده، اکتفاء کرد و آن اینکه خدا را فاعل مختاری دانست که در سلطنت خود مقهور غیر نبوده، و در اعمال قدرت مجبور نمی‌باشد،اگر اراده را چنین تفسیر کنیم،خدا کمال اراده را به‌ نحو اتم و اکمل داراست و از نقائص آن منزه بوده و کمال آن را دارا می‌باشد،زیرا کمال‌ خود می‌باشد و زمام فعل به دست دارد و خدا این کمال را به نحو اکمل دارا می‌باشد او فاعل مختار و غیر مقهور است چنانکه می‌فرماید: و الله غالب علی امره 1."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.