Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی آرای برخی فلاسفه غرب درباره شر

نویسنده: ؛

بهار 1378 - شماره 29 (12 صفحه - از 1 تا 12)

کلید واژه های ماشینی : شرور ،شر انحراف از خیر ،خیر محض ،عالم مطلق و خیرخواه ،خیرخواه محض ،ارسطو ،خداوند ،خدای قادر مطلق ،محض ،عالم امکان ،شر اخلاقی ،وجود شر ،منطقی وجود شر ،قادر مطلق ،تبیین شر ،مورد شر ،شرور اخلاقی ،مخلوقات ،منطقی ،عالم مطلق ،شر اندک ،محض وجود ،خیر برتر ،مشکلی منطقی ،مسئله شر ،ممکن ،اندک ،ناسازگاری منطقی ،قادر ،جواز شر

شر آسیبی جدی و ناعادلانه است که بر موجودات مدرک(انسان‌ها)تحمیل می‌شود.چرا با آن که آدمی از دیرباز برای رسیدن به خیر تلاش ورزیده است اما این هدف برایش دست نیافتنی بوده است؟آیا خیر و شر دارای وجودی مستقل هستند یا هر دو امری واحدند؟چنین پرسش‌هایی برخی فلاسفه شرق و غرب را بر آن داشته تا به تبیین شر بپردازند.در این مقاله ما نظریات برخی فلاسفه غرب را در مورد شر براساس دیدگاه فلسفی آنها که به شر طبیعی، متافیزیکی و اخلاقی تقسیم می‌شود، تحلیل می‌کنیم.چنان که می‌بینیم در چهار دوره:یونان قدیم، قرون وسطی، دوران جدید و معاصر تحلیل‌های متفاوتی از خیر و شر انجام شده است.سقراط معتقد بود شر انحراف از خیر، و فضیلت خیر است.افلاطون«وجود»را خیر محض می‌دانست و ترکیب ماده و صورت را شر.ارسطو معتقد بود خیر آن است که هر چیزی به سوی آن گرایش دارد و در عالم امکان خیر محض وجود ندارد.در قرون وسطی سنت آگوستین شر را براساس سنت مسیحی تبیین کرد.در دوران جدید اسپینوزا معتقد بود که شر به ظاهر وجود دارد ولی وجود آن جز توهم نیست که انسان‌ها آن را به دلیل به انحراف گراییدن امیال‌شان باور می‌کنند.لایب نیتس به وجود شر و لو اندک در عالم خارج اعتراف کرد و آن را برای دست یافتن به خیر برتر لازم می‌داند.در دوران معاصر مکی با طرح چند گزاره منطقی وجود شر را با خدای قادر مطلق، عالم مطلق و خیرخواه محض منطقا ناسازگار می‌داند، پلنتینجا در جواب وی اثبات می‌کند که بین این گزاره‌ها بالضروره ناسازگاری منطقی صریح وجود ندارد.فیلسوفانی مانند راو و آلستون نتیجه می‌گیرند که مشکل شر و ارتباط آن با خدای همه دان همه توان و خیرخواه محض نه مشکلی منطقی بلکه برهانی و شناخت شناسی است.در نهایت می‌توان نتیجه گرفت که این استدلال که می‌گوید شواهد تجربی و قوای شناسایی ما دلیل محکمی برای بیهوده بودن برخی شرور است، پس شرور بی‌فایده هستند درست نیست؛زیرا ما در موقعیتی نیستیم که توان شناسایی تمام فواید شرور را داشته باشیم.بویژه که در مبحث عدل الهی بسیاری از موارد شر تبیین شده است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.