Skip to main content
فهرست مقالات

تصحیح ابیاتی از حدیقه سنایی بر اساس قدیمی ترین نسخه خطی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : حدیقه ،تصحیح ابیاتی از حدیقه سنایی ،نسخه‌های خطی حدیقه سنایی ،سنایی ،حدیقه سنایی مصحح مدرس رضوی ،فخری‌نامه ،ابیات قدیمی‌ترین نسخه خطی ،حدیقه سنایی ،مدرس رضوی ،تصحیح ،حدیقه سنایی بر اساس قدیمی‌ترین ،حدیقه سنایی به‌نام فخری‌نامه ،حدیقه تصحیح مدرس رضوی ابیات ،اساس قدیمی‌ترین نسخه خطی ،آتش ،ابیات مندرج در حدیقه سنایی ،سنایی مصحح مدرس رضوی منتشر ،دیوان انوری تصحیح مدرس چنار ،حدیقه الحقیقه ،تصحیح مدرس رضوی ،بغدادلی وهبی ،نسخه بغدادلی وهبی تصحیح ،انوری ،متن ،معنی ،مدرس رضوی منتشر در سال ،آتش از خیار جستن ،آتش از چنار جستن ،خیار جستن و چنار جستن ،بیت با عنوان فخری‌نامه

مقاله حاضر به مقایسه بعضی از ابیات مندرج در حدیقه سنایی مصحح مدرس رضوی منتشر در سال 1330، با ابیات قدیمی‌ترین نسخه خطی حدیقه سنایی به نام فخری نامه که در سال 552 ه کتابت شده پرداخته است و سعی به عمل آمده تا دلایلی برای اثبات اینکه حدیقه دارای دو تحریر متفاوت است ارائه شود.به نظر می‌رسد حدیقه یک بار در ده هزار بیت با عنوان حدیقه الحقیقه و شریعه الطریقه و باری دیگر توسط خود شاعر در پنج هزار بیت با عنوان فخری‌نامه تدوین شده است.همین دو تحریری بودن متن از دلایل مهم تفاوت فاحش نسخه‌های خطی حدیقه سنایی است.

خلاصه ماشینی:

"در ضمن دلایل رادمرد حکیم برای پسرش که بر عمل پدر خرده می‌گیرد تراوشات ذهن حکیمانه مرد سخاوتمند است آنجا که می‌گوید: قسم تو بی‌وصی و بی‌انباز من به حق دادم او دهد به تو باز اوست چون کارساز و مولی ما او نه بس دین ما و دینی ما او بجز کارساز جان‌ها نیست نکند با تو ظلم از آنها نیست حدیقه/75 پس صورت فخری‌نامه صحیح است که سنایی می‌فرماید: رادمردی حکیم پیش پسر داد چندین هزار بدره زر فخری نامه/108 شبیه همین تصحیح را در بیتی دیگر هم داریم: 5- سفله دارد ز بهر روزی بیم نخورد دیگ گرم کرده حکیم حدیقه/107 که در فخری‌نامه به صورت زیر اصلاح می‌شود: سفله دارد ز بهر روزی بیم نخورد دیگر گرم کرده کریم فخری نامه/485 در این بیت صورت کریم از حکیم موجه‌تر است چرا که کریم است که به واسطه بذل و بخشش غذای شب مانده نمی‌خورد. ک. عطار تذکره الاولیاء، تصحیح استعلامی، انتشارات زوار، چاپ چهارم 1363، ص 49 (2)-مدرس رضوی، تعلیقات حدیقه الحقیقه، انتشارات علمی 1344، ص 281 (3)-همان، 272 خلقتش بر صلاح بخل و نثار خلق را نیش بخش و نوش گوار حدیقه/216 این بیت ظاهرا تحریف بیتی است که در فخری‌نامه صورت زیر را دارد: مجلسش بر صلاح غل نثار خلق را نوش بخش نیش گزار فخری‌نامه/1037 وجود گرامی پیامبر اکرم سراپا انگبین و عسل است(محلب به معنی انگبین است و به جای بخل نحل است که زنبور عسل معنی دارد)و چون زنبوری است که از وجودش عسل و انگبین می‌ریزد و نیشی ندارد که با توجه به توالی ابیات و بیت بعد از آن به بخشش بی‌حد و عام حضرت و برخورداری همه انسانها ازو اشاره دارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.