Skip to main content
فهرست مقالات

هویت مدرن دینی و طرح ناتمام روشنفکری؛ تأملی در نظریات هویت شناختی دکتر عبدالکریم سروش

نویسنده:

ISC (30 صفحه - از 87 تا 116)

کلید واژه های ماشینی : هویت، سروش، دینی، روشنفکری، عبد الکریم سروش، معرفت، مدرن، گفتمان، هویت مدرن دینی، بحران هویت، مدرنیته، معنا، ایرانی، فرهنگ، نقد، فهم، تمدن، غرب، سیاسی، عقل، سنت، بحران هویت در میان ایرانیان، حقیقت، مؤلفه‌های، هویت ایرانی، اسلام، تمدن غرب، جهان، رح ناتمام روشنفکری، جامعه‌ی

مقاله‌ی حاضر در پی تبیین مفهوم و منزلت هویت، در آرای معرفت‌شناختی دکتر عبدالکریم سروش، به‌عنوان یکی از روشنفکران دینی در ایران معاصر است، و فرض این است که هویت‌ها اغلب مولود معانی و تعابیر روشنفکران و اندیشمندان است و در قالب‌هایی که آن‌ها تعبیه می‌کنند ساخته و پرداخته می‌شود. نگارنده، به جست‌وجو‌ی معنای هویت و مبانی نظری شناخت هویت در آرای ایشان پرداخته و به اتکای یافته‌های خود، عناصر و دقایق گفتمان وی را تبیین و مولفه‌های هویت ایرانی را در نگاه او مشخص می‌کند. بر این اساس، پاسخ سروش به چرایی بحران هویت در میان ایرانیان، و راهبرد وی برای برون‌ رفت از آن نیز تبیین شده و نگارنده را در نقد طرح فکری و چارچوب‌های معرفتی او یاری می‌کند. نقدی که بیش‌تر بر تناقضات درونی طرح او تاکید دارد و شناخت او را از مولفه‌های هویت ایرانی و رویکرد نظری‌اش، ارج می‌نهد.

خلاصه ماشینی: "هویت مدرن دینی و طرح ناتمام روشنفکریتأملی در نظریات هویت‌شناختی دکتر عبد الکریم سروش فرزاد پورسعید* کیده: {IBمقاله‌ی حاضر در پی تبیین مفهوم و منزلت هویت،در آرایمعرفت‌شناختی دکتر عبد الکریم سروش،به عنوان یکی از روشنفکراندینی در ایران معاصر است،و فرض این است که هویت‌ها اغلب مولودمعانی و تعابیر روشنفکران و اندیشمندان است و در قالب‌هایی که آن‌هاتعبیه می‌کنند ساخته و پرداخته می‌شود. در مقابل،عبد الکریم سروش بر این نظر است که هویت ملی در ایران امروز،کانونمرکزی و واحدی ندارد،و فاقد کلان روایت است،و هرگونه تلقی،فارغ از یکی ازعناصر تاریخ و فرهنگ ایرانی،مذهب اسلام و تشیع و فرهنگ و تمدن مدرن منجر بهتشویش و بحران مذهبی و در نتیجه،بحران هویت ایرانیان می‌شود. در عین حال،مهم‌تریننظریه‌ای که از ابداعات تئوریک سروش برای پل زدن میان دنیای قدیم و جهان جدیدبه شمار می‌رود و نقش به‌سزایی در هویت‌سازی ایرانیان در دهه‌ی اخیر بر عهده داشتهاست،تئوری حکومت دموکراتیک دینی است،که یکی از پدیده‌های بسیار مهم دنیایمدرن،پیدایش و شکل‌گیری هویت مدرن در قالب دولت-ملت است. در نظریه‌ی سروش نیز همان گونه که خود تصریح می‌کند جمع میان دین ودموکراسی تدبیری فرادینی است و دست‌کم اضلاع معرفت‌شناسانه‌ی برون دینی دارد&%01815MMFG018G% (سروش،1376 ب:301). تیجه هویت در صورت مدرن آن مسبوق به تولد فاعل شناسا و ظهور معرفت‌هایدرجه‌ی دوم است،و عبد الکریم سروش نیز پروژه‌ی گسترده‌ی فکری خود را با هدفگذار از سنت به مدرنیته،و احیای تعادل هویتی ایرانیان بر همین اساس پی‌ریزی کردهاست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.