Skip to main content
فهرست مقالات

غرب زدگی و هویت؛ جلال آل احمد و پاسخ به پرسش عقب ماندگی

نویسنده:

ISC (32 صفحه - از 55 تا 86)

کلید واژه های ماشینی : غرب‌زدگی، غرب، روشنفکری، روحانیت، آل‌احمد، جلال، عقب‌ماندگی، مذهب، سیاسی، جلال آل‌احمد

نوشتار حاضر، نگاه دکتر سید جواد طباطبایی درباره‌ هویت ایرانی را به تامل گذاشته است. در مدخل بحث، پس از طرح مساله هویت ایران شهری ما در تعامل با اسلام مورد بررسی قرار گرفته است. از نگاه او، هم ورود اعراب به ایران باعث دو قرن سکوت تفکر ایرانی شده و هم در ادامه‌ اندیشه‌ ایران شهری با زبان فارسی و عربی، از سوی عرفا، فلاسفه متکلمین و سیاست نامه نویس های ایرانی تداوم یافته، و بر تفکر اسلامی تاثیر جدی گذاشته است. در قسمت های بعد، تعامل هویت ایرانی با هویت اسلامی و تعامل هویت ایرانی با غرب، مورد بررسی قرار گرفته است. دکتر طباطبایی، ریشه‌ آسیب پذیری هویت موجود ما را در مقایسه با فرهنگ و تمدن غرب در دورن می جوید و معتقد است که برای نقد سنت خودی می توان – و باید - از مفاهیم، مقولات و نظریه های متفکران غربی بهره گرفت، زیرا به جهت متصلب شدن سنت و هویت خودی، امکان طرح پرسش از آن، با مفاهیم و مقولات خودی امکان پذیر نیست.

خلاصه ماشینی: "علی رغم این‌که به اعتبار کتاب غرب‌زدگی و به دلیل ماهیت غرب‌ستیزانه‌ی اندیشه‌یآل احمد در اغلب قسمت‌های این کتاب،از او به عنوان فردی که عمده‌ترین دلیلعقب‌ماندگی جامعه را حاصل دخالت عوامل خارجی می‌داند،یاد می‌شود؛اما چنینقضاوتی درباره‌ی وی با توجه دقیق به آثار متعدد و حتی با توجه دقیق‌تر به کتابغرب‌زدگی او منصفانه به نظر نمی‌رسد؛زیرا آل احمد گذشته از آن‌که هجومم غرب ورفتار استعماری آن را عامل عقب‌ماندگی دانسته و آن را به چالش می‌طلبد،از فساد،ناکارآمدی و بی‌تفاوتی نیروهای داخلی(به ویژه روشنفکری و روحانیت)که به زعم اوعلت این بیماری بوده نیز سخن گفته و به ویژه در کتاب«در خدمت و خیانتروشنفکران»بیش‌ترین تأکیدش بر عوامل داخلی است. علی رغم این‌که به اعتبار کتاب غرب‌زدگی و به دلیل ماهیت غرب‌ستیزانه‌ی اندیشه‌یآل احمد در اغلب قسمت‌های این کتاب،از او به عنوان فردی که عمده‌ترین دلیلعقب‌ماندگی جامعه را حاصل دخالت عوامل خارجی می‌داند،یاد می‌شود؛اما چنینقضاوتی درباره‌ی وی با توجه دقیق به آثار متعدد و حتی با توجه دقیق‌تر به کتابغرب‌زدگی او منصفانه به نظر نمی‌رسد؛زیرا آل احمد گذشته از آن‌که هجومم غرب ورفتار استعماری آن را عامل عقب‌ماندگی دانسته و آن را به چالش می‌طلبد،از فساد،ناکارآمدی و بی‌تفاوتی نیروهای داخلی(به ویژه روشنفکری و روحانیت)که به زعم اوعلت این بیماری بوده نیز سخن گفته و به ویژه در کتاب«در خدمت و خیانتروشنفکران»بیش‌ترین تأکیدش بر عوامل داخلی است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.