Skip to main content
فهرست مقالات

ایدئولوژی سیاسی و هویت اجتماعی در ایران

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : هویت، ایدئولوژی، ایدئولوژی سیاسی و هویت اجتماعی، سیاسی، گفتمان، ایران، اجتماعی، گفتمان مدرنیسم روشنفکران عصر پهلوی، هویت اجتماعی در ایران، اسلامی

خلاصه ماشینی:

"مقدمه استدلال کلی این مقاله آن است که هویت‌های خالص مفاهیمی‌ موهومند که اغلب به واسطهء ایدئولوژی‌های کلی‌پراز عصر مدرن عنوان‌ شده‌اند؛به سخن دیگر،ایدئولوژی‌های مورد نظر در پی خالص‌سازی‌ هویت قومی،ملی،مذهبی،و غیره برآمده‌اند اما از چشم‌اندازی‌ غیر ایدئولوژیک و یا از چشم‌انداز دیالکتیک تاریخی،هویت‌ها همواره، ناخالص،مرکب،آمیخته،ناتمام،سیال و،گذرا و در حال بازسازی هستند و به وسیله آنچه در قالب‌''''غیر‘‘تصور می‌شود،تعین و تشخص می‌یابند. برعکس در دوران قاجار که به طور کلی می‌توان از آن‌ به عنوان عصر ماقبل مدرن سخن گفت،نوع گفتمان مسلط یعنی گفتمان‌ پاتریمونیالیسم سنتی خواستار ایجاد هویتی سراسری نبود بلکه خود وجود هویت‌های پراکنده و متنوع قومی،قبیله‌ای،فرهنگی،مذهبی،محلی‌ و غیره در استقرار گفتمان پاتریمونیالیسم سنتی نقش اساسی داشت. بدین سان سنت‌گرایی ایدئولوژیک با کوشش در راه احیای سنت‌های‌ اسلامی و شیعی در مقابل گرایش‌های جهان مدرن و هویت‌های ملی و غیر دینی جدید،از انضباط اجتماعی،وحدت و یکسان‌سازی فرهنگی‌ و همنوایی فکری و اجتماعی در قالب هویت سراسری مورد نظر خود حمایت‌ کرده است. بدین سان حوزهء عمومی جامعه صرفا عرصهء ظهور هویت ایدئولوژیک شد و در عین حال کارگزاران ایدئولوژی‌ اسلامی در عرصه‌های مختلف در پی تحریم هویت‌ها و خودفهمی‌های دیگر و یا دست‌کم جلوگیری از دشکیل کردارهای سیاسی و اجتماعی بر اساس آن‌ خودفهمی‌ها برآمدند. چنانکه اشاره شد،برخی‌ فرقه‌ای از گسترش هویت‌های قومی،محلی،فرهنگی،زبانی و مذهبی و عوامل اصلی در کثرت‌گرایی هویتی به این معنا مؤثررت بوده‌اند:از جمله‌ باید از بحران دولت ایدئولوژیک در امر استقرار هویت ایدئولوژیک؛خلاء ناشی از زوال آن هویت؛تحولات ساختاری در جامعه و اقتصاد و فرهنگ(از جمله گسترش شهرنشینی،صنعتی شدن،مهاجرت،گسترش سرمایه‌داری‌ تجاری،گسترش آموزش وتحرک طبقاتی)؛و تحولات اجتماعی و فرهنگی‌ ناشی از انقلاب ارتباطات و اطلاعات و فرایند جهانی شدن نام برد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.