Skip to main content
فهرست مقالات

نظریه کانت یا ظهور مکتب شک در قرن هیجدهم

(12 صفحه - از 39 تا 50)

کلید واژه های ماشینی : کانت، عقل، عوارض، ذهن، حس، فلسفه، تجربه، نظریه کانت، شناخت، زمان و مکان

خلاصه ماشینی:

"و به تعبیر روشن‌تر:نخستین وسیله علم برای انسان تجربه است که به حس حاصل‌ می‌شود،ولی حس تنها در حصول علم و شناخت کافی نیست،بلکه ذهن انسان،در مراحل‌ تصور و تصدیق بر چیزهایی که از طریق حس(مادهء شناخت)وارد ذهن شده است،از خود تأثیری می‌گذارد که«کانت»آن را«صورت شناخت»می‌نامد و معتقد است که اگر،چنین کاری‌ انجام نگیرد،محسوسات به مرتبه علم نمی‌رسد،و معرفت رخ نمی‌دهد،چیزهائی که عقل از خود می‌افزاید معلومات عقلی است که در حقیقت محسوسات در مراحل تصور و تصدیق،در آن قالب‌ های ریخته می‌شوند و شناخت رخ می‌دهد حالا مقصود از قالب‌ها و صورت‌های شناخت‌ چیست در بحث‌های آینده روشن می‌گردد. 10-تفاوت علوم ریاضی و طبیعی،یا مسائل فلسفی «کانت»در پاسی از عمر خود از اصحاب جزم و یقین و مسائل کلی فلسفی را با جزم و یقین‌ تلقی می‌کرد ولی در بخش دوم از زندگی علمی خود،فلسفه را جز لفاظی و خیالبافی چیزی تلقی‌ نکرد،و قطعیت را از آن ریاضیات و طبیعیات دانست و این مطلب را چنین بیان می‌کند: ریاضیات از احکام و قضایای ترکیبی قبلی است که چون موضوعات آنها مانند خط و دائره‌ در ذهن است و عقلی احکام آنها را به قوه عقل می‌سازد و به عبارت روشن‌تر:راز یقینی بودن‌ ریاضیات این است که موضوعات علوم ریاضی مخلوق عقل و ذهن انسان است،ذهن اموری از قبیل دائره و مثلث و مربع فرض می‌کند و برای آنها احکامی تشخیص می‌دهد،و چون موضوعات‌ ریاضیات،صرفا مخلوق،عقل است هر حکمی که درباره آنها صادر کند قهرا یقینی خواهد بود«کانت»برای مفاهیم ریاضی منشأئی جز عقل و فطرت نمی‌داند،درحالی‌که فلاسفه حسی‌ برای آنها منشأئی حسی و تجربی قائل هستند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.