Skip to main content
فهرست مقالات

جمهوریهای آسیای مرکزی و سازمان همکاری اقتصادی (اکو)

نویسنده:

(18 صفحه - از 151 تا 168)

کلید واژه های ماشینی : اکو، جمهوریهای آسیای مرکزی، اقتصادی، اتحاد، منطقه‌ای، سازمان هم‌کاری اقتصادی، سازمان، روسیه، سیاسی، جامعه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع

ظهور و تقویت گروه بندیهای منطقه ای یکی از ویژگیهای چشمگیر پس از جنگ «جنگ سرد» و بی نظمی نوین جهانی در پی فروپاشی اتحاد شوروی ‘ تلقی گردیده است. کاهش قدرت جهانی آمریکا و بروز گرایشهای متضاد برای ایفای نقش جهانی در میان سیاستگذاران آمریکایی‘ سبب تحکیم و تقویت سیستم قدرتهای منطقه ای شده اسا. پیشرفتهایی که جامعه اروپا ‘ اتحادیه اقتصادی آسیای جنوب شرقی‘ اتحادیه تجارت آزاد در امریکای شمای و امریکای لاتین و اتحادیه همکاریهای منطقه ای درجنوب آسیا‘ طی این دوران داشته اند‘ قابل توجه است. دگرگونیهای ساختاری در اقتصاد جهانی نیز توجه دولتهای مختلف را به این نوع روابط‘ افزایش داده است. در سالهای میان دو جنگ جهان ی‘ دیوید میترانی به ارائه نظریه ای پرداخت که به عنوان پایه نظریه های کارکرد گرایی شناخته شد. وی با اشاره به پیچیدگی فزاینده نظامهای حکومتی ‘ موجهه آنها را با وظایف فنی و غیر سیاسی مطرح ساخت. میترانی بر این باور بود که با توجه به تحولات اقتصادی جهان‘ دولتها از حل جداگانه مسائل و مشکلات باز مانده اند و لذا به همکاری و اشتراک مساعی فن آوران و فن سالاران کشورهای مختلف را عنوان نمود. نظریه میترانی در سالهای بعد‘ از سوی گروهی از نظریه پردازان مورد جرح و تعدیل قرار گرفت . افرادی چون ارنست هاس ‘ جوزف نای ‘ و لئون لیند برگ ‘ بر اساس تحولاتی که در جامعه اروپا رخ داده بود‘ به ارائه نظریه هایی پرداختند که تحت عنوان «نوکاردگرایی» شناخته شده اند. هواداران نظریه های نو کارکردگرایی ‘ فروپاشی نظام دو قطبی را مجال گسترده ای برای همکاریهای منطقه ای می دانند. هر چند شکل گیری گروه بندیهای اقتصادی سبب بروز تضاد میان اتحادیه های اقتصادی می گردد‘ ولی می تواند به نوعی‘ کشمکش میان واحدهای سیاسی کوچکتر (کشور- ملتها) را به ستیز گروه بندیهای اقتصادی انتقال دهد. فرضیه مقاله این است که پس از فروپاشی نظام دوقطبی‘ شرایط مناسبی برای رشد و گسترش بلوک بندیهای منطقه ای فراهم شده است. نویسنده : الهه کولایی ـ

خلاصه ماشینی:

"سازمان همکاریهای اقتصادی(اکو)یکی از راههایی است که رهبران جمهوریهای آسیای مرکزی و نیز آذربایجان)آن را مفری برای رهایی از وابستگیهای عمیق ساختاری به روسیه یافته‌اند؛البته کاملا آشکار است که چشم‌انداز این مسئله جز در پرتو تلاشهای مجدانه و واقع‌گرایانه، دارای ابهام و تیرگی زیادی است. مثلا تشکیل بانک توسعه اکو با 400 میلیون دلار سرمایه، در برابر نیازهای گسترده این کشورها دارای تأثیر قابل ملاحظه‌ای نخواهد بود، ولی رهبران همه کشورهای عضو به این ضرورت وقوف یافته‌اند که رهایی از سلطه قطبهای اقتصادی جهان میسر نیست مگر با بسیج و وحدت نیروهای اقتصادی و سیاسی کشورهای جهان سوم، که تشکلهای منطقه‌ای ابزار مناسبی در این راستا است. توسعه ارتباطات و خطوط مواصلاتی که از دیگر هدفهای اصلی سازمان همکاری اقتصادی است، با توجه به محصور بودن جمهوریهای آسیای مرکزی در مرزهای زمینی و عدم دسترسی آنها به آبهای آزاد جهان، * تحقق این هدف را دارای اعتبار و اهمیت ویژه‌ای کرده است. نظربایف هماهنگی میان اکو و اتحادیه کشورهای مستقل مشترک المنافع را مطرح کرد و لزوم ارتباط و نزدیکی هر چه بیشتر کشور خود را با همسایگان منطقه‌ای آن مورد توجه قرار داد. او همکاری اکو با روسیه و اوکراین را به نفع همه این کشورها دانست و عضویت مشترک جمهوریهای آسیای مرکزی(و نیز آذربایجان)را در اکو به عنوان یک زمینه (*)-pluralistic Experimentsp} مناسب مورد اشاره قرار داد. روسیه به عنوان بزرگترین عضو مجموعه کشورهای مستقل مشترک المنافع(CIS)، پس از فروپاشی اتحاد شوروی برای تداوم برتری خود در برابر جمهوریهای سابق اتحاد شوروی، با اتخاذ روشهای گوناگون عمل کرده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.