Skip to main content
فهرست مقالات

توانائی زبان پارسی

نویسنده:

(19 صفحه - از 131 تا 149)

کلید واژه های ماشینی : زبان ،لغت ،زبان پارسی ،واژه‌های ،پارسی کنونی ،کلمه ،پیشوند ،معنی ،توانائی زبان پارسی ،ایرانی ،= لاتین ،اندیشه ،لاتین = فرانسه ،یونانی ،لاتین = ،ریشه‌شناسی ،احتیاج ،مرکب ،فکر ،فرهنگستان زبان ،انگلیسی = آلمانی ،انگلیسی = ،قسمت ،وسایل ،زبان کنونی ،اصل ،= انگلیسی ،کلمه‌های لاتین و فرانسه ،ریشه‌شناسی زبان پارسی ،به‌معنی

خواندن این رساله از چند جهت سودمند است: نخست آنکه میزان آشنایی طبقه تحصیل کرده ایرانی را با مباحث زبان شناسی، به خصوص زبان شناسی تاریخی، در حدود هفتاد سال پیش می نمایاند. ثانیا نشان می دهد که دغدغه پالودن زبان فارسی از عناصر بیگانه و تقویت آن با استفاده از زبان های هم خانواده و به خصوص زبان های ایرانی باستان و ایرانی میانه، از دیرباز، ذهن اندیشه مندان ایرانی را به خود معطوف داشته است. ثالثا نشان می دهد که ضرورت و اهمیت تاسیس مرکزی تصمیم گیرنده چون فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حدود هفتاد سال پیش نیز کاملا محسوس بوده است. ) ? رساله، ص 149 ( اما با توجه به آنکه حدود هفتاد سال از نگارش این رساله می گذرد و در این مدت پیشرفت های قابل ملاحظه ای در دانش زبان شناسی، خاصه زبان شناسی ایرانی، صورت گرفته است، باید دانست که بسیاری از نکات مطرح شده در این مقاله پذیرفتنی نیست. پافشاری ضمنی نویسنده بر این نکته که برخی از زبان ها ذاتا «توانمند» و برخی دیگر ذاتا «ناتوان» اند - چنان که از صفحات 133 تا 135 می توان دریافت - توجیه علمی ندارد. اظهار نظرهایی چون «آسانی و روانی آن ‍‍[= زبان فارسی] به اندازه ای است که بدون تامل زیاد آنچه به اندیشه رسد به زبان در می آید» )ص 133 ( هیچ پشتوانه علمی ندارد و این توصیف را می توان برای هر یک از زبان های نوع بشر به کار برد.

خلاصه ماشینی:

"در اینجا یادآور می‌شویم که کلمه‌هایی که اکنون به نظر ساده به آنها نگریسته می‌شود همه مشتق و مرکب‌اند که بسیاری از آنها، به واسطه دور ماندن از ریشه‌شناسی (étymologie) ، معنای اصلی خود را از دست داده و مانند واژه‌های بیگانه که داخل پارسی می‌شوند معانی‌شان به طور استعاره به کار رفته چون ناب که اصل آن اناپ مرکب از ان نافیه که در کلمه‌های لاتین و فرانسه نیز هست چون anaérobie ، anémie و اپ که در پارسی کنونی آب شده و معنی اناپ یعنی «بی‌آب» و امروزه به جای خالص به کار رفته چنانچه زر ناب، سیم ناب هم می‌گویند. اکنون که محتاج به فرا گرفتن علوم و فنون و باز آوردن آنها به خاستگاه اولیه خود هستیم و ناچار به داشتن لغات می‌باشیم، بهتر آن است که برای چیزهای نوپدیدی که در نزد ما سابقه نداشته و لغات یا نام آنها را در زبان خود نداریم به ریشه‌شناسی لغات مربوطه مراجعه نماییم تا چگونگی اندیشیدن درباره آنها را دریافته سپس همان اندیشه را تا ممکن است روی ریشه‌های همنوع و نزدیک و یا هم‌معنی آن گسترده و آن فکر را عینا به زبان خود برگردانیم تا هم فهم آن آسان و هم از اصل دور نیفتاده باشیم؛ زیرا لغات، پس از وضع‌شدن، در بوته آزمایش توده مردم قرار می‌گیرد و، چنانچه نامناسب و عوامل ساختمانی آن ناجور باشد، از بین رفته لغت بهتری جانشین آن می‌شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.