Skip to main content
فهرست مقالات

دانشنامه فرهنگ ایران پیش از اسلام

نویسنده:

(4 صفحه - از 57 تا 60)

خلاصه ماشینی:

"اهم آثار کتیبه‌ای سنگ‌نوشته‌های شهریاران هخامنشی ـ که مفصل‌ترین و کهن‌ترین آنها کتیبه داریوش در بیستون به سه زبان فارسی باستان و اکدی و عیلامی است ـ و سنگ نوشته‌های نخستین پادشاهان و بزرگان ساسانی به زبانهای فارسی میانه و پهلوی اشکانی و گاه نیز یونانی است. اما چون بررسی کلی ادبیات ایرانی منظور نظر مؤلف بوده، ناچار ادبیات مانوی قدری در حاشیه قرار گرفته است؛ چه این ادبیات که ریشه در فرهنگ بابلی دارد، از لحاظ روح و محتوا با جهان‌بینی مزدیسنی که تنه اصلی فرهنگ ایران باستان را تشکیل می‌دهد، متفاوت بلکه متضاد است. گذشته از آثار مانوی، نوشته‌هایی از مذاهب بودایی و مسیحی به زبانهای ایرانی شرقی سغدی و ختنی و خوارزمی به دست آمده که همراه با ادبیات غیر دینی آسیای مرکزی در فصل پایانی کتاب مورد بررسی مختصر قرار گرفته است. این فصل با اینکه با رعایت اصل اختصار نوشته شده و بسیاری از مراجع مهم از جمله ترجمه‌های اوستا (به ویژه اوستای گاهانی) به زبانهای اروپایی و فارسی درآن مجال ذکر نیافته و هم در عرضه آرای گوناگون غالبا به اجماع صاحب نظران بسنده شده، با این همه تصویری روشن و فراگیر از چند و چون ادبیات اوستایی از نظرگاه یک پهلوی‌شناس به‌دست می‌دهد و زمینه را برای بدنه اصلی کتاب که ادبیات پهلوی است، آماده می‌سازد. از دیگر مباحث کتاب منظومه‌ها و پاره‌های منظوم در آثار پهلوی و سایر زبانهای متروک ایرانی است که تشخیص و تحلیل آنها موضوعی بحث‌انگیز در تاریخ ادبیات ایران است؛ زیرا بسیاری متون بظاهر منثور در اصل به شعر بوده که با گذشت زمان دچار تصحیف و دستکاری نسخه‌نویسان گردیده و صورت اصیل خود را گم کرده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.