Skip to main content
فهرست مقالات

عقل و خاتمیت در آثار شهید مطهری

نویسنده: ؛

بهار 1383 - شماره 2 (15 صفحه - از 98 تا 112)

کلید واژه های ماشینی : ختم نبوت ،خاتمیت ،دین اسلام ،مطهری ،استاد مطهری ،ختم نبوت تبلیغی ،دین اسلام با قوانین ،قوانین ثابت نیازهای متغیر ،حکمت ختم نبوت تبلیغی ،مقتضیات زمان ،اسلام با قوانین ثابت ،انسانهای زمان ظهور پیامبر اسلام ،پیامبر اسلام ،نبوت تبلیغی ،اسلام و مقتضیات زمان ،نیازهای متغیر در اسلام ،بشر ،حکمت ختم نبوت ،اصول ضروری دین اسلام ،مقتضیات ،مسئله خاتمیت ،تحریف در احکام ،نیازهای متغیر انسانها ،الهی ،قوانین الهی ،اندیشه ختم نبوت ،احکام و قوانین الهی ،قرآن از تحریف ،خاتمیت پیامبر ،قوانین اسلام

مسئله خاتمیت یکی از اصول ضروری دین اسلام به‌ شمار می‌رود که بر اساس آن هر فرد مسلمانی اعتقاد دارد که ماجرای پیامبری و نبوت با آمدن حضرت محمد(ص) پایان می‌گیرد،و بعد از او هیچ پیامبری از جانب خداوند به‌ رسالت مبعوث نخواهد شد.این اعتقاد در نزد مسلمانان‌ در ردیف اعتقاد به یگانی خداوند و ایمان به معاد،یکی از ارکان دین اسلام محسوب می‌شود.در عین حال پیرامون‌ اندیشه ختم نبوت سؤالات و ابهامات زیادی وجود دارد که نیازمند تجزیه و تحلیل نظری و عقلانی می‌باشد.برخی‌ از ابهامات و پرسشها پیرامون ختم نبوت تبلیغی است و بعضی دیگر درباره ختم نبوت تشریعی می‌باشد.لذا نویسنده در این مقاله با استفاده از آثار گرانسنگ استاد مطهری(ره)دو موضوع را مورد بحث و بررسی قرار داده‌ است: 1-فلسفه و حکمت ختم نبوت تبلیغی:در این قسمت با سؤالاتی مواجه هستیم.چرا امت خضرت محمد(ص)و ملت اسلام از هدایت و ارشاد پیامبران تبلیغی محروم‌ ماندند؟بر فرض قول جامعیت و تمامیت و کمال دین‌ اسلام،پایان یافتن نبوت تبلیغی را با چه فلسفه‌ای می‌توان‌ تبیین و تفسیر کرد؟برای پاسخگویی به این پرسشها نویسنده،دلایل تجدید نبوتها را مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه رسیده که ظهور پیاپی پیامبران تنها معلول‌ تغییر و تکامل شرایط زندگی و نیازمندی بشر به پیام‌ نوین نبوده،بلکه بیشتر معلول نابودیها و تحریف در احکامو قوانین الهی و کتب آسمانی بوده است،و این مشکل با رشد و بلوغ فکری و اجتماعی انسانهای زمان‌ ظهور پیامبر اسلام و همچنین با انتصاب امامان‌ معصوم(ع)به عنوان جانشین پیامبر(ص)منتفی گردید. 2-فلسفه و حکمت ختم نبوت تشریعی:در این بخش‌ نیز با انبوهی از شبهات و سؤالات روبرو هستیم.چگونه‌ ممکن است دین اسلام با قوانین ثابت نیازهای متغیر انسانها را در همه اعصار و در همه عرصه‌ها،به ویژه‌ عرصه‌های اجتماعی پاسخگو باشد؟آیا نظر اسلام این‌ است که باید با مقتضیات زمان نبرد کرد و جلو خلاقیت و ابتکار را باید گرفت؟یا برعکس باید تسلیم فرمان و مقتضیات زمان شد؟یا راه حل سومی وجود دارد؟در پاسخگویی به این سؤالات،در مرحله اول،سه تفسیر برای مقتضیات زمان ارائه شده که هماهنگی با یکی از آنها لازم و ضروری است،و در مرحله دوم،نیازمندیهای انسان‌ مورد بررسی قرار گرفته،و به این نتیجه‌ منتهی شده که همه نیازمندیها متغیر نیست بلکه‌ بخشی از آنها متغیر و اکثر آنها ثابت می‌باشند،و برای نیازهای متغیر در اسلام قوانین متغیری در نظر گرفته شده است.در مرحله سوم به راه حل اصلی‌ موضوع پرداخته شده است که عبارت است از«ویژگیهای‌ سیستم قانون‌گذاری در اسلام و عناصر پویایی آن»که‌ مکانیسمهای عملی و تحرک و انعطاف اسلام را در پاسخگویی به شکلهای متغیر زندگی انسانها به صورت‌ شفاف و روشن نشان می‌دهد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.