Skip to main content
فهرست مقالات

ماهیت نامتجانس بهبود موقعیت زنان در ایران

نویسنده:

علمی-پژوهشی (22 صفحه - از 115 تا 136)

کلیدواژه ها : زنان ،موقعیت زنان ،توانمندسازی ،برابری جنسیتی ،مشارکت اقتصادی و اجتماعی ،توسعة پایدار

کلید واژه های ماشینی : زنان ،بهبود موقعیت زنان ،اقتصادی ،اجتماعی ،مردان ،بهبود موقعیت زنان در ایران ،بهداشت ،سن ،جمعیت ،مشارکت ،ازدواج ،توانمندسازی زنان ،برابری جنسیتی ،نسل‌های ،توسعه ،آموزش ،افزایش ،عوامل تبیین‌کنندة بهبود موقعیت زنان ،سن ازدواج ،زنان نسبت به برابری جنسیتی ،توسعة پایدار ،تغییرات اقتصادی و اجتماعی ،بهبود موقعیت زنان شرطی ،تغییرات ،مردان و زنان ،افزایش میزان تحصیلات زنان ،میزان تحصیلات ،برابری جنسیتی و توانمندسازی ،افزایش میزان تحصیلات زنان تفاوت ،میزان تحصیلات زنان تفاوت تحصیلی

بهبود موقعیت زنان شرطی لازم برای توسعة پایدار می‌باشد. جهت نیل به چنین توسعه‌ای، تلاش زیادی، چه در سطح ملی و چه در سطح بین‌المللی، برای توانمندسازی زنان انجام گرفته است. بر اثر تحولات و تغییرات اقتصادی و اجتماعی، موقعیت زنان در ایران در دهه‌های اخیر بهبود قابل توجه‌ای را نشان می‌دهد. اگرچه این بهبود، همچنین، برای مردان نیز صادق است، شدت و قدرت بیشتر آن برای زنان (در بعضی از بخش‌های زندگی آن‌ها)، به کمتر شدن شکاف جنسیتی در وضعیت اقتصادی و اجتماعی بین مردان و زنان منجر شده است. این مقاله بر آن است تا با استفاده از داده‌های سرشماری (از سال 1345) و سایر منابع (طرح آمارگیری از ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی خانوارها در ایران که توسط مرکز آمار ایران در سال 1380 انجام شده است) بهبود موقعیت زنان را در مقایسه با مردان مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. یافته‌ها بهبود بیشتر موقعیت زنان در زمینه‌های آموزش، بهداشت و تصمیم‌گیری در خانواده را نشان می‌دهند. با این حال موقعیت زنان بر حسب مشارکت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در جامعه تغییر چندانی را به دنبال نداشته است. تلاش در جهت افزایش عدالت جنسیتی در خانواده‌ها، سیاست های جمعیتی و توسعه‌ای دولت جهت افزایش توانمندی زنان، تاکید ویژة دین اسلام بر رعایت حقوق زنان و عدالت جنسیتی، و انگیزة قوی زنان برای بهبود موقعیت خود از مهم‌ترین عوامل تبیین‌کنندة بهبود موقعیت زنان می‌باشند. ماهیت نامتجانس این توانمندسازی می‌تواند عواقب متعددی را به همراه داشته و راهکارهای متفاوتی را مطالبه کند. زنان توانمند از طریق افزایش مهارت‌ها، تخصص‌ها و ایده‌های نو، در طلب مشارکت بیشتر اقتصادی و اجتماعی خواهند بود. با توجه به مشارکت کم آن‌ها، بسترسازی حضور چنین حجم بزرگی از جمعیت نیازمند تغییرات ساختاری در شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه است. توانمندی بیشتر زنان، در عوض، این بسترسازی را تقویت خواهد کرد. این تعامل به سطوح بالاتری از برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، با توجه به اهداف توسعة هزاره، منجر خواهد شد.

خلاصه ماشینی:

"این مقاله بر آن است تا با استفاده از داده‌های سرشماری (از سال 1345) و سایر منابع (طرح آمارگیری از ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی خانوارها در ایران که توسط مرکز آمار ایران در سال 1380 انجام شده است) بهبود موقعیت زنان را در مقایسه با مردان مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. با استفاده از دادههای موجود (سرشماری‌های کشور در فاصلة 75ـ1345 و سایر دادهها)، این مقاله بررسی میزان برابری جنسیتی و وضعیت توانمندسازی زنان در دهه‌های اخیر را هدف اصلی خود قرار داده است. دلایل زیادی برای این اهمیت وجود دارد: زنان تحصیل‌کرده منابع و سرمایة انسانی را از طریق دخالت در بهداشت، آموزش و تغذیة فرزندان خود افزایش می‌دهند؛ زمانی که زن دارای شغل دارای درآمد بوده و بر منابع اقتصادی کنترل داشته باشد، میزان درآمد و استاندارد زندگی خانوار بهبود می‌یابد؛ و مشارکت سیاسی زنان، فرایند اولویت در سیاست‌های عمومی را دگرگون کرده و حکومت را به سوی مساوات و برابری بیشتر هدایت می‌کند (بانک جهانی[3]، 1994؛ دالر[4] و گتی[5]، 1999: 1؛ رضوی[6]، 1997؛ صندوق جمعیت سازمان ملل[7]، 2005: 11). نتیجه‌گیری همان‌طور که نشان داده شده است، افزایش میزان تحصیلات، بهبود بهداشت و سلامتی، کاهش باروری و سنین بالاتر ازدواج موجبات توانمندی زنان را فراهم کرده و حرکت به سمت سطح بالاتری از برابری جنسیتی را فراهم آورده است. مطالباتی که اگرچه تا حد زیادی تابع بهبود موقعیت آن‌ها (عمدتا از نظر آموزش و بهداشت) بوده است، خود می‌تواند به انتظارات بیرون از خانه که نیازمند حضور و تجربة بیشتر زنان است سرایت پیدا کند مشروط بر اینکه فضای لازم برای این حضور و تجربه وجود داشته باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.