Skip to main content
فهرست مقالات

جام جم

نویسنده:

ISC (31 صفحه - از 9 تا 39)

کلید واژه های ماشینی : جم ،جام ،جام‌جم ،حافظ ،شاعر ،دیوان ،دیوان حافظ ،عرفان ،عشق ،اشعار ،جام کیخسرو ،جام جم ،جمشید ،مفهوم جام گیتی نمای کیخسرو ،مولانا ،عارف ،حقیقت ،گنج ،حافظ شیراز ،نور ،آب ،امانت ،عشق شاعر عارف شیراز ،جام گیتی ،خور ،افظ شیراز ،نمای ،اصطلاحات ،سخن ،مفهوم

خلاصه ماشینی:

"و لیکن در معنی باز بود و سلسلهء سخن دراز در معنی این آیت که‌ و نحن اقرب الیه من حبل الورید سخن بجائی رسانیده بودم کهدوست نزدیگتر از من بمن است‌ و ینت مشکل که من از وی دورم‌ چکنم با که توان گفت که دوست‌ در کنار من و من مهجورم» ایضا از«سعدی»در همین مضمون:یار در خانه و ما گرد چهان گردیدیم‌ آب در کوزه و ما تشنه لبان گردیدیم‌ خود سرا پردهء قدرش ز مکان بیرون بود آنکه ما در طلبش کون و مکان گردیدیم «مولانا جلال الدین»عروس معنی را بیحجاب‌تر در جلوه میآورد و میفرماید:ای قوم بحج رفته کجائید کجائید معشوقه همین جاست بیائید بیائید معشوق تو هماسیهء دیوار بدیوار در بادیه سرگشته شما بهر جرائید گر صورت بیصورت معشوق به بیند هم قبله و هم خانه و هم کعبه شمائید «شیخ بهائی»نیز در ترکیب بند شیوا و مشهور خود مفهوم«ما رأیت‌ شیئا الا و رایت الله فیه»را بزیباترین وجهی بیان میکند:هر در که زدم صاحب آن خانه توئی تو هر جا که شدم بر تو کاشانه توئی تو در میکده و دیر که جانانه توئی تو مقصود من از کعبه و بتخانه توئی تو مقصود توئی کعبه و بتخانه بهانه‌1 «حافظ شیراز»میفرماید:سالها دل طلب جام جم از ما میکرد و آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا میکرد بیدلی در همه احوال خدا با او بود او نمیدیدش و از دور خدا را میکرد بدین ترتیب میتوان خلاصهء مفهوم«جام جم»را در ادبیات عرفانی ایران‌ چنین بیان کرد:«جام جم»دل پاک و روشن و مهذب عارف است که جلوه گاه جمال‌ حقیقت و متجلای معشوق ازلی و آئینهء تمام نمای کلیهء رازهای مبهم و لا ینحل آفرینش‌ بشمار میآید و در تفسیر آن بر این سه بیت«سنائی»چیزی نمیتوان‌ افزود:قصهء جام جم بسی شنوی‌ اندر آن بیش و کم بسی شنوی (1)-در انتساب این ترکیب بند به«شیخ بهائی»تردید است،به«خیالی»شاعر هم نسبت‌ داده شدهبیقین دان که جام جم دل توست‌ مستقر سرور و غم دل توست‌ چون تمنا کسنی جهان دبدن‌ جمله اشیا در آن توان دیدن حمد الله مستوفی در«تاریخ گزیده»در بیان حقیقت«جام کیخسرو»چنین‌ می‌آورد«..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.