Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی چند واژه دخیل هندی در شعر فارسی

نویسنده:

(14 صفحه - از 103 تا 116)

کلید واژه های ماشینی : فارسی ،هندی ،واژه ،ریشه هندو اروپایی ،فارسی میانه ،Monier ـ Williams ،برهان قاطع ،درخت ،ریشه هندو اروپایی در اوستا ،واژه دخیل هندی ،دیوان ،ساج ،Pokorny ،چوب ،Platts ،MacKenzie ،آنندراج ،امیرخسرو ،تال ،ایرانی باستان ،Bartholomae ،فارسی باستان ،تخت ،هندو اروپایی در اوستا به‌صورت ،Ibid ،ریشه هندو اروپایی در فارسی ،تهران ،سنسکریت ـ ،فرهنگ جهانگیری ،صحاح الفرس

خلاصه ماشینی:

"بوی گلزار شهادت هر که را بی‌تاب کرد چون لب پان خورده می‌بوسد دهان شمشیر را (صائب) (4) از بهر سرخی لب زخم عدوی او کافی بود شباهت پیکان به برگ پان (طالب آملی) (5) از هندی paÎn (6) ، از سنسکریت parnÊá- (پر؛ برگ؛ برگ پان) (7) ، از هندو اروپایی *por-no- (پر، بال) (8) ، از ریشه per *À (عبور کردن؛ پریدن؛ گذر کردن؛ گذراندن) (9) *por-no- ی هندو اروپایی در اوستا به صورت paräna- (بال، پر) (10) ، در فارسی میانه به صورت (11) parr و در فارسی نو به صورت پر بر جای مانده است. ریشه هندو اروپایی per *À نیز در اوستا و فارسی باستان به صورت par À (گذشتـن، عبور کردن؛ منتقل کردن) بر جای مانده است (12) . 3. پانید: «نوعی از حلویات است مانند شکر، لیکن از شکر فروتر باشد» (20) ؛ نیز: بنید، پانیذ، فانید، فانیذ، فنید ز بنگاه حاتم یکی پیرمرد طلب ده درم سنگ فانید کرد (سعدی) (21) از سنسکریت phaÎnÊita- (آب غلیظ شده نیشکر و دیگر گیاهان) (22) ، از ریشه phanÊ À (حرکت کردن؛ (سببی) پراندن؛ برداشتن لعاب مایعات، کف گیری کردن مایعات) (23) . این ریشه هندو اروپایی در اوستا به صورت spaÎ(y) À (ورم کردن؛ بزرگ شدن) (113) درآمده و در فارسی نو در واژه سوراخ (نیز، سولاخ، سوله، از فارسی میانه suÎraÎx) (114) بر جای مانده است. بازمانده‌های این واژه در دیگر زبان‌های ایرانی عبارت‌اند از: اوستا ـ gaÎtu ؛ فارسی میانه و پارتی gaÎh ؛ فارسی نو گاه؛ از صورت گسترش یافته ـ kaـ *gaÎqu نیز می‌توان به واژه‌های زیر اشاره کرد: فارسی میانه gaÎhuÎg و سغدی gaÎquk ."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.