Skip to main content
فهرست مقالات

اصطلاحات صوفیه در «فرهنگ معین»

نویسنده:

ISC (14 صفحه - از 52 تا 65)

خلاصه ماشینی:

"برای روشن شدن مطلب، ما در این‌جا تعاریف سه لفظ لوایح و لوامع و طوالع را، که هر سه از الفاظی است که در آثار قدیم صوفیه به کار رفته است و در فرهنگ معین و منابع او تعریف شده است، بررسی می‌کنیم و، در ضمن معرفی منابع اصلی این تعریف‌ها و چگونگی انتقال آنها به منابع متأخر، به نواقص فرهنگ معین و فرهنگ‌های دیگری که این تعریف‌ها را نقل کرده‌اند اشاره می‌نماییم. در فرهنگ معین، در ذیل طوالع، ابتدا آمده است که این لفظ جمع طالع یا طالعه است و سپس، بلافاصله، معنای اصطلاحی آن در تصوف، با ذکر مآخذ، بدین گونه بیان شده است: اول چیزی که پیدا شود از تجلیات اسماء الهیه بر باطن بنده و آراسته گرداند اخلاق او را به نور [ باطن] (کشف اللغات، لغ )؛ طلوع انوار معارف بر دل (تاریخ تصوف غنی، ص650). تا این‌جا ما با دو تعریف متفاوت از لفظ طوالع روبه‌رو شده‌ایم: یکی تعریف ابونصر سراج طوسی و محیی‌الدین ابن عربی که، بنا بر آن، طوالع انوار توحید است؛ و دیگر تعریف عبدالرزاق کاشانی که، از نظر او، طوالع اول چیزی است که از تجلیات اسماء الهی در باطن پیدا می‌شود. گزارشی که ما در مورد تعاریف مختلف سه لفظ طوالع و لوایح و لوامع در آثار نویسندگان متعدد دادیم به خوبی نشان می‌دهد که تا چه اندازه تشتت در تعریف این اصطلاحات وجود دارد و کاری که معین و منابع او، تاریخ تصوف در اسلام دکتر غنی و فرهنگ لغات و اصطلاحات و تعبیرات عرفانی دکتر سجادی، کرده‌اند تا چه اندازه ناقص و گمراه‌کننده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.