Skip to main content
فهرست مقالات

ساختمان خط تاجیکی

نویسنده:

ISC (14 صفحه - از 103 تا 116)

کلید واژه های ماشینی : تاجیکی، خط، فارسی، لاتینی، خط تاجیکی، الفبای، الفباهای لاتینی و سیریلیک، مصوت، کلمه، ابدال

خلاصه ماشینی: "از آنجا که این بررسی در چارچوب خط و زبان فارسی است، از اصطلاحات زبان‌شناسی بی‌نیاز می‌شویم و همان اصطلاحات آشنای فارسی ــ کسره و ضمه و فتحه، الف و همزه، یاء و واو معروف یا مجهول و جز آن ــ را به‌کار می‌بریم. (5) این تحقیق بر استقرای چندین ساله نگارنده از کتاب‌ها و مطبوعات تاجیکستان و نیز مراجع زیر مبتنی است: فرهنگ زبان تاجیکی (2 جلد، مسکو 1969) (6) ، قاعده‌های اساسی املای زبان ادبی تاجیک (دوشنبه، 1972) و لغت املا (دوشنبه، 1991). 3-5-2یاء معروف: به جز چند استثنا، i فقط در وسط کلمه برای نمایش یای معروف _______________________________ 18 ) در پهلوی: xwad 19 ) در پهلوی: xwasÏ 20 ) اما تمایز واو مجهول و واو معروف بیشتر در گفتار فارسی‌زبانان جلگه فرغانه و نواحی بخارا و سمرقند و جلگه‌های جنوب تاجیکستان شنیده می‌شود، آن‌هم با کیفیتی دیگر (گاه مانند u در زبان فرانسه) و در مواردی کوتاه (ناکشیده). در تلفظ و کتابت فارسی تاجیکی، بیشترینه یاهای مجهول حفظ شده است: beob (بی‌آب)، bed (بید)، reg (ریگ)، zebo(زیبا)، zer(زیر)، mehan(میهن)، a zË ve (ویژه)، seb(سیب)؛ نیز: teppa(تپه)،daregÎ (دریغ). 3-7-4در ثبت الف و یای آغاز کلمه گرایش به کتابت e به چشم می‌خورد: در کلمات فارسی: ec (ایچ) (50) ، edar (ایدر) (51) ، edun (ایدون) (52) ، Eron (ایران) (53) ، ezor _______________________________ 47 ) تمایز یای نکره (e) و یای پسوند اسم و صفت‌ساز (ãÎ) ، هم در خط و هم در تلفظ تاجیکی، آشکار است؛ بر خلاف فارسی ایران که این تمایز با تغییر هجای تکیه‌دار پیدا می‌شود: Úohe (شاهی = یک شاه)، ÚohãÎ (شاهی = سلطنت)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.