Skip to main content
فهرست مقالات

نظریه معنا از دیدگاه شاطبی

نویسنده:

مترجم:

ISC (15 صفحه - از 27 تا 41)

کلید واژه های ماشینی : شاطبی، زبان، نظریه معنا از دیدگاه شاطبی، اعراب، نظریه، قرآن، معانی، عربی، دلالت، اصول، زبان عربی، منطق، واژه، احکام، اصول فقه، علم، جهان‌شمولی دلالت زبانی در مرتبه، مرتبه دوم، مراد، مفهوم، مرتبه اول، جهان‌شمول، اعراب زبان عربی، قرآن مجید، کاربرد، دلالت زبان عربی در قرآن، اهل زبان، مسائل زبانی در اصول فقه، قواعد، بیان

خلاصه ماشینی: "سیوطی (9) اختلاف علما را در این باب به حدی دید که آنان را به دو گروه تقسیم کرد: گروه اول منکر وجود هر گونه واژه بیگانه در قرآن مجید بودند؛ گروه دوم منکر منشأ خارجی داشتن برخی واژه‌ها نبودند اما آن را منافی دعوی قرآن نمی‌دانستند؛ چون، به هر حال، اعراب با معانی آنها آشنا بوده‌اند. مسئله مهم دیگر در اصول فقه مسئله اشتراک است؛ این که آیا در شریعت واژه‌ها یا نام‌هایی هستند که دارای بیش از یک معنای مراد باشند؟ پاسخ مثبت به این پرسش متضمن امکان «تواطؤ» (14) است که پذیرش آن به معنای شبهه‌آمیز بودن احکام شرع و در نتیجه امتناع اجرای آنها خواهد بود. شاطبی، برای بیان علل وجود خلاف (عدم توافق) در فقه، از این اصل استفاده می‌کرده است: فرض کنیم حدیثی از پیامبر در توضیح یکی از کلمات قرآنی روایت شده باشد... شاطبی، پس از اثبات این معنی که ترجمه از زبانی به زبان دیگر تنها در مرتبه اول امکان‌پذیر است، چون هیچ دو زبانی در مرتبه دوم نمی‌توانند معادل یک‌دیگر باشند، چنین نتیجه می‌گیرد: گاهی اوقات منطقیون قدیم و پیروان جدید آنها به چیزی شبیه این اشاره می‌کنند. (33) لذا، شاطبی چنین نتیجه می‌گیرد: حقیقت تنها زمانی شناخته می‌شود که همه ذاتیات آن معلوم باشد و چون این امکان وجود دارد که برخی از ذاتیات مجهول باقی بماند، شناخت ماهیت محل تردید است... (50) رد نظریه‌های مبتنی بر «دلالت مصداقی» (51) به نفع نظریه‌های مبتنی بر «موقعیت کلی» (52) و مبتنی بر «بافت قواعد زبان» (53) در فلسفه «زبان عادی» با آنچه شاطبی از «امیت» (54) برای فهم دلالت زبان عربی در قرآن مراد می‌گیرد قابل قیاس است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.