Skip to main content
فهرست مقالات

جلوه ای از سیاست دینی گئوماتای مغ

نویسنده:

مترجم:

ISC (8 صفحه - از 62 تا 69)

کلید واژه های ماشینی : سیاست دینی گئوماتای مغ، گئوماتا، کتیبه، پرستشگاه، واژه، داریوش، گئوماتای مغ ویران، فارسی، اسم، آیین

خلاصه ماشینی:

"اما بعید است که ویران کردن صحن‌های ساده یا پرستشگاه‌های نامشخص نفعی برای گئوماتا داشته باشد و از او کمتر برای داریوش در «بازسازی» چنین «جاها»ی پیش پا افتاده و پرستشگاه‌هایی که به طور موقت بنا شده باشند. فرضیه‌های دیگر را هم نمی‌توان پذیرفت، مانند فرضیه کلیما (8) که به وجود انواع محراب‌هایی قایل می‌شود که در آنها نیاکان تقدیس‌شده هخامنشیان را گرامی می‌داشتند، و نیز فرضیه ویسهوفر (9) که با آگاهی از این که نباید سخن از پرستشگاه‌ها باشد، تصور می‌کند که aÎyadana برج‌های مقدس آتش است. واژه معادل آن *aÎyajana- در سنسکریت نیامده است، اما ترکیب (12) deva-yájana- را داریم به معنی «کسی که برای خدایان قربانی می‌کند» که در اتروه ودا (13) (×II ، 2، 42؛ مترادف deva-yáj- ، در VaÎjasaneyi SamhitaÎ I, 17 ، درباره اگنی (14) «خدای آتش») و آثار بعد از آن مشاهده شده است. برای آیین، خط پهلوی کdwyn چیزی نشان نمی‌دهد و ممکن است چنین خوانده شود: *aÎyeÎn *aÎyaina aÎyadana- اما، با قرائت‌های جدید این دو واژه در پهلوی، وضع پیچیده می‌شود: eÎweÎn و (24) eÎweÎnag ، بر اساس خطوط مانوی: کywyn «رسم» و کywyng «روش» و صورت‌های کتیبه‌ای فارسی میانه کdwyn «مرسوم، عادی» و پارتی (25) کbdyn به همان معنی. آیا باید گفت که صورت‌های پهلوی و مانوی ادامه با قاعده >*ayweÎn > eÎweÎnهستند؟ این واژه، از هر ریشه‌ای که باشد، باید هم مجموعه‌ای از واژه‌های دارای eÎ- آغازی، *abi- ، *ad- ، *ay- و جز آن، را در ترکیب با *dayana- یا *dainaÎ مشخص کرد و هم گروهی دیگر از واژه‌های دارای aÎ- آغازی را که نمودار aÎ- باستانی است: در فارسی، آیین (احتمالا در پهلوی نیز aÎyeÎn ، هم‌خانواده eÎweÎn )، آیینه و جز آن."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.