Skip to main content
فهرست مقالات

زند وهمن یسن، مکاشفه زرتشتی

مترجم:

ISC (11 صفحه - از 135 تا 145)

کلید واژه های ماشینی : زند وهمن یسن، مکاشفه‌ای، چرتی، متن‌های زند وهمن یسن، متن، کارلو، روایات، تاریخ زند وهمن یسن، ساسانی، ترجمه زند وهمن یسن

خلاصه ماشینی: "به نظر می‌رسد که چرتی به درستی جایی برای هیچ نوع تأثیر اوستایی نگذاشته و نشان داده است که در یشت نوزدهم هیچ چیز که جنبه مکاشفه‌ای داشته باشد یافت نمی‌شود، بلکه، بر خلاف، زبان و سبک نگارش آن با زبان و سبک دیگر کتاب‌های پهلوی متأخر کاملا قابل قیاس است و حتی آوانگاری‌ها و خصایصی نحوی در آن دیده می‌شود که به زبان دری تعلق دارند. چرتی می‌کوشد مشکل را با این اظهار حل کند که: «اگر مکاشفه ایرانی را دستگاهی از اندیشه‌ورزی بشماریم که از طریق متون پهلوی به ما رسیده است، مشکل بتوان پیشینه آن را دست‌کم اواخر دوره ساسانی ندانست»، اما، در عین‌حال، نویسنده می‌پذیرد که در زند وهمن یسن، لایه‌های کهن‌تر نیز وجود دارد. احتمال دیگر، که ظاهرا مؤلف آن را مطرح کرده، این است که جماعتی ستم‌دیده از زردشتیان، در اواخر دوره ساسانی یا پس از آن، به کوششی پردامنه دست زدند تا روایات را از سراسر ایران‌زمین گرد آورند و یکی از آنان، با استفاده از روایات گردآمده، به ساخت و پرداخت یک متن مکاشفه‌ای مبادرت می‌کند و جماعت زردشتی نتیجه کار او را به عنوان روایتی معتبر می‌پذیرد. نکته اصلی در نتیجه‌گیری از مباحثه جاری این است که آیا زند وهمن یسن را عمدتا پدیده‌ای متعلق به زمان نگارش آن باید شمرد یا نه؟ به نظر فیلیپ ژینیو (که در ص25 نقل شده)، «اگر متون موجود را بدون خوض و غور بیشتر در متونی اساس قرار دهیم که دیگر وجود ندارند، احتمال از بین رفتن آنها را، تا زمانی که شواهد جدی به دست نیاید، نمی‌توان به عنوان فرضیه‌ای در تحقیق به کار برد»."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.