Skip to main content
فهرست مقالات

ناصرالدین شاه واژه گزین

نویسنده: ؛

تابستان 1379 - شماره 15 (13 صفحه - از 159 تا 171)

کلید واژه های ماشینی : واژه‌گزینی ،ناصرالدین‌شاه ،ناصرالدین‌شاه به فرنگستان ،خاطرات ناصرالدین‌شاه در سفر ،فارسی در برابر لغات ،سفرنامه‌ها ،فرنگی ،فرنگستان ،سفرنامه‌های ناصرالدین‌شاه ،واژه‌گزینی در دوره تجدد ،روزنامه خاطرات ناصرالدین‌شاه ،سفر سوم ،سفر اول ،لغات فرنگی ،فرنگستان در سال ،لغات فارسی ،واژه‌گزینی و وضع لغات ،سفر سوم فرنگستان ،دوران تجدد ،سوم ،برابر لغات ،رجال سیاسی ،کتاب اول ،معادل‌های فارسی ،سازمان اسناد ملی ایران ،دوم ،کتاب دوم ،کتاب سوم ،پرده‌های اشکال ،کار می‌رود

هرچند نخستین فرمان رسمی دولتی برای واژه گزینی و وضع لغات فارسی در برابر لغات بیگانه در زمان مظفرالدین شاه قاجار و در حدود یک صد سال پیش صادر شده است، واژه گزینی برای لغات غربی سابقه ای طولانی دارد و در حقیقت از همان نخستین سال های آشنایی ایرانیان با فرهنگ و تمدن مغرب زمین، یعنی از ابتدای دوران تجدد، آغاز شده است. از این قرار، باید گفت واژه گزینی غیر رسمی در ایران کمابیش به دوران جنگ های ایران و روس (1218-1228 ه و 1241-1243 ه) در زمان فتحعلی شاه و عباس میرزا باز می گردد و اندکی بعد، با تاسیس دارالفنون (1268 ه)، صورت منظم تر و گسترده تری پیدا می کند. برای آگاهی از کوشش هایی که در این دوره برای یافتن معادل های فارسی در برابر لغات فرنگی صورت گرفته، می باید به مجموعه اسناد فراوان به جای مانده از دوران قاجار و کتابهای علمی چاپ شده در آن زمان و نیز به خاطرات و سفرنامه های رجال سیاسی و بازرگانان و جهانگردان آن عهد مراجعه کرد و از آنها به نتایج نخستین کوشش های ایرانیان در واژه گزینی در دوره تجدد دست یافت. از جمله این آثار، یکی سفرنامه های ناصرالدین شاه به فرنگستان است. وی، که از 1264 تا 1313 هجری قمری، نزدیک به پنجاه سال، بر ایران سلطنت کرده سه بار به اروپا رفته و هر بار یادداشت های روزانه یا، به تعبیر رایج همان روزگار، «روزنامه» خاطرات خود را به صورت کتابی مدون کرده است. سفر اول ناصرالدین شاه به فرنگستان در سال 1290/1873 و سفر دوم او در سال 1878.1295 و سفر سوم یازده سال پس از این تاریخ یعنی در 1306/1889 صورت گرفته است. در این سفرها شاه ایران از روسیه و اروپای مرکزی و کشورهای اروپای غربی دیدن کرده و با اوضاع و احوال سیاسی و اجتماعی و فرهنگی اروپا آشنا شده و تمدن بالنده و شتابنده اروپایی را از نزدیک مشاهده کرده است...

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.