Skip to main content
فهرست مقالات

بی تو به سر نمی شود

نویسنده:

ISC (7 صفحه - از 52 تا 58)

کلید واژه های ماشینی : زبان، مولانا، شعر، فارسی، مثنوی، غزل، پارسی، میان غزلیات مولانا غزلی، دیوان، پارسی‌زبانان

خلاصه ماشینی:

"اگر در مثل‌های فارسی تحقیقی جدی و علمی صورت گیرد و به‌لحاظ عناصر شاعرانه، داده‌های زبانی مثل‌ها تفتیش و تنقیب گردد وانگهی مجموعه مثل‌ها از دیوان‌های شعر پارسی استخراج شود و با صور کاربردی آنها در متون منثور و هم با صور متداول آنها در میان عامه مردم سنجیده شود، به وضوح آشکار خواهد شد که برخی از زیباترین، شاعرانه‌ترین و مؤثرترین مصراع‌های بعضی از شاعران نخست به حیث مثل سایر در میان اهل زبان پارسی رواج داشته است و شاعر، در هیچ‌یک از عناصر آوایی و واژگانی و بافتی آن، هیچ‌گونه تصرف و دخالتی نداشته، بلکه آن را با نظام ارکان عروضی سنجیده و دیگر ابیات قصیده، غزل، مثنوی یا رباعی خود را بر پایه وزن آن مثل گذارده است. به این اعتبار، مصراع بی‌همگان به سر شود بی‌تو به سر نمی‌شود می‌بایست مثلی تصور شود که در میان فارسی زبانان قرن ششم در حوالی ماوراءالنهر و از جمله بلخ ــ یعنی زادگاه مولانا ــ زبان‌گرد بوده است یا لااقل اهل خانقاه و عارفان و صوفیان آن خطه آن مثل موزون را در حق معشوق (خداوند) و در مجالس سماع زمزمه می‌کرده‌اند. پس احتمال دارد که مولانا پاره‌ای از این‌گونه مثل‌ها و مثل‌واره‌ها را، که از دوران خردسالی با آنها انس گرفته، در خاطر داشته و، به هنگام یافتن حال و بسط، آنها را بر زبان می‌آورده و مطابق ساخت و وزن آنها، مصراع و ابیات دیگر غزلش را می‌سروده است (4) ."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.