Skip to main content
فهرست مقالات

زندواف

نویسنده: ؛

پاييز 1380 - شماره 18 (7 صفحه - از 77 تا 83)

کلید واژه های ماشینی : زبان فارسی ،زبان سغدی ،فاخته ،مینوی خرد ،زنددان ،زند واف ،تفسیر اوستا به زبان ،ایرانی باستان ،ماده مضارع ،واژه‌های زند واف ،باستان ،ãÎ ،هندو ،بلبل و فاخته ،مضارع ،زبان اوستایی ،به‌معنی ،متن پهلوی ،زند ،اوستایی ،واف ،زبان فارسی میانه ،اوستا به زبان فارسی ،بلبل ،زندواف ،زندخوان ،فارسی میانه ،ãÎ در متون پهلوی ،زندخوان و زنددان ،سغدی

بر بید عندلیب زند «باغ شهریار» بر سرو زندواف زند «تخت اردشیر» (منوچهری) واژه های زندواف، زندباف، زندلاف، زندخوان و زنددان، در کتب لغت فارسی، هم به معنی «بلبل، فاخته، هزاردستان» ضبط شده و هم در معنی «زردشتی، پیرو زردشت، امام و پیشوای زردشتیان» آمده است. از بررسی اقوال لغویون چنین مستفاد می شود که گویا معنی اصلی این ترکیبات «زردشتی، خواننده زند» بوده است و ظاهرا، به ملاحظه این که زند را مقریان خوش آواز می خوانده اند، بلبل را نیز زندخوان و زندلاف گفته اند. اطلاق زندخوان، زنددان بر زردشتیان، با توجه به اشتقاق این ترکیبات، کاملا روشن است و، چنان که می دانیم، زند، جزو اول زندخوان و زنددان، بر ترجمه و تفسیر اوستا به زبان فارسی میانه یا پهلوی ساسانی اطلاق می شود و بازمانده zand به معنی «شرح و گزارش» در فارسی میانه و آن نیز صورت تحول یافته zanti- به معنی «شناخت، معرفت» (مشتق از ریشهzan-، فارسی باستان-dan «دانستن») در زبان اوستایی است. اما استعمال زندواف و گونه های دیگر آن در معنی «بلبل و فاخته» تا اندازه ای عجیب می نماید و محتاج تحقیق و بررسی بیشتر است. پیداست که اتکای صرف بر قول لغت نویسان و قبول این که خوش آواز بودن زندخوانان و شباهت لحن آنان با صوت بلبل وجه استعمال این لفظ در معنی مذکور شده است، در حقیقت، نوعی پرهیز از مشکل رویارویی با شناخت معنی حقیقی(etymon) این واژه است. از سوی دیگر، هر انداره که توضیح لغت نویسان در باب اشتقاق زندواف پذیرفتنی بنماید، باز نمی توان در صحت آن یقین داشت، بلکه قراین موجود آشکارا حاکی از آن است که قول لغویون در این باره مبتنی بر نوعی فقه اللغه عامیانه است...

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.