Skip to main content
فهرست مقالات

نظام هنجاری در سیاست جنایی اسلام

نویسنده: ؛

بهار 1380 - شماره 51 (28 صفحه - از 37 تا 64)

کلیدواژه ها : هنجار انگاری ،مبانی نظری ،منطقه الزام ،فراگیر بودن ،انعطاف پذیری

کلید واژه های ماشینی : سیاست جنایی اسلام ،سیاست جنایی ،نظام هنجاری در سیاست ،نظام هنجاری ،جنایی ،هنجاری ،هنجارمندی ،منطقه الزام ،الزام در سیاست جنایی ،منطقه در نظام هنجاری ،هنجار حقوقی ،نظام هنجاری اسلام ،هنجار اجتماعی ،منطقه الزام در سیاست ،استنباط حکم شرعی ،حکم شرعی ،هنجارانگاری مبتنی بر مبانی ،هنجارانگاری ،شرعی ،هنجار حقوقی در نظام ،قلمرو هنجار حقوقی ،استنباط حکم ،قلمرو سیاست جنایی ،قلمرو و منابع نظام ،منطقه کنترل‌شده رفتاری ،متون شرعی ،قلمرو منطقه الزام ،منابع هنجارانگاری ،قلمرو هنجار ،قلمرو و منابع

«هنجارمندی»به معنایی تقید الزامی به قواعد و ضوابط رفتاری قانونگاری شده، یا تعبعیت خود به خودی از وضعیت غالب موجود رفتاری، لازمه دیرین وجود آدمی و حیات اجتمای او بوده است.چنانکه «هنجار شکی»نیز همزاد هنجارمندی بوده و همواره در زندگی بشر وجود داشته است.«سیاست جنایی»-چه در مفهوم مضیق و چه در مفهوم موسع آن-به هنجار(نرم)و نقض هنجار و پاسخی که جامعه(اعم از دولت و جامعه مدنی)به هنجارشکنی(پدیده مجرمانه)ابراز می‌کند مربوط می‌شود.از این‌رو، «نظام هنجاری»، به معنای رژیم تحدید و تمیز بهنجار و نابهنجار رفتاری، نخستین خشت بنای سیاست جنایی به شمار می‌آید و چگونگی«هنجارانگاری»تعیین کننده ماهیت و جهت هر سیاست جنایی تلقی می‌گردد.بر این اساس، و در جهت شناخت این مقوله زیر بنایی سیاست جنایی اسلام(که باید الهام بخش سیاستگذار جنایی در جمهوری اسلامی ایران باشد)، در این مقال و مجال، «نظام هنجاری در سیاست جنایی اسلام»به بحث و بررسی گذاشته شده است.از آنجا که هر نظام هنجاری و هر نوع هنجارانگاری مبتنی بر مبانی نظری(فلسفی- ایدئولوژیک)خاصی بوده و متناسب با آن مبانی و زیرساختارهیا تئوریک، قلمرو و منابع ویژه خود را داراست، در بخش نخست این کنکاش به مبانی نظری، قلمرو و منابع نظام هنجاری در سیاست جنایی اسلام پرداخته شده و به ویژگیها و مقتضیات این نظام هنجاری برخاست از یک مذهب آسمانی جامع دین و دنیا و ماده و معنا اشاره شده است.بخش عمده و در واقع محصول و نتیجه یک نظام هنجاری، مجموعه‌ای از باید و نبایدهای رفتاری است که ما آن را«منطقه الزام»نامیده‌ایم و شامل واجبات و محرمات می‌شود.شناخت تفصیلی این منطقه مستلزم شناسایی یکایک رفتارهای مأمورربه یا عنی‌عنه در یک نظام هنجاری است و خارج از حوصله این مقال می‌باشد.در بخش دوم این نگاه، گذرا، با اشاره به ویژگی عدم ثبات و عدم وحدت این منطقه در نظام هنجاری اسلام، به مختلف و متغیر بودن منطقه الزام در نظام هنجاری اسلام و علل و عوامل این اختلاف، تغیر و انعطاف‌پذیری پرداخته است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.