Skip to main content
فهرست مقالات

فرایند گرایش فلسفه سیاسی در ایران و اسلام

نویسنده:

(32 صفحه - از 77 تا 108)

کلیدواژه ها : اسلام ،فلسفه سیاسی ،ایران ،گرایش ،فاربی ،فلسفه سیاسی متعالی

کلید واژه های ماشینی : سیاسی ،فلسفه سیاسی ،گرایش ،اسلامی ،گرایش فلسفی سیاسی ،گرایش فلسفه سیاسی در ایران ،ایران ،فارابی ،حکمت ،فلسفه سیاسی در ایران ،سیاست ،فلسفی سیاسی ،اخلاق ،تاریخ ،گرایش فکری سیاسی ،تولید نظام نظریه فلسفه سیاسی ،نظریه فلسفه سیاسی در ایران ،نظری ،اجتماعی ،یونان ،ارسطو ،اندیشه ،اندیشه سیاسی ،جهان ،حکمت سیاسی ،نظام نظریه فلسفی سیاسی ،نظریه ،کتاب ،علمی ،جهان اسلام و ایران

جریان اندیشگی سیاسی در تاریخ و جهان اسلام و ایران، به ویژه در اوج شکوفایی یعنی از قرن دوم تا هشتم هجری، دارای نگرش‌ها و گرایشات گوناگون بوده است.به یک اعتبار، اهم گرایشات عمده و اصلی در این دوره عبارتند از گرایش فلسفی سیاسی، فقهی سیاسی، عملی(اجتماعی)سیاسی و مدیریت عملی سیاسی یعنی کارگذاری سیاسی یا سیاستگزاری.هر یک از این گرایشات؛با موضوع و منظر خاص، ماهیت مسائل ویژه خود را داشته منابع و آثار و نیز موسسین و پیروان شاخص خویش را داراست.حتی این گرایشات هر کدام دارای خاستگاه، جایگاه و نقشی مشخص بوده و همچنین تاریخ و سیر تحولات معینی را دارد.گرایش فلسفی سیاسی، در گستره ساختار و سیر اندیشگی سیاسی، بسان بنیاد اندیشه و اندیشه‌ورزی سیاسی و زیربنای سایر گرایشات فکری سیاسی محسوب می‌گردد.این گرایش فکری سیاسی به عنوان پشتوانه نظری و علمی گرایش عملی و عینی سیاسی ایرانیان و در راستای آن، از پگاه تاریخ و در جهان ایرانی، پیشینه و ریشه‌هایی بس گسترده، گشن و استوار داشته و دارد.«حکمت جاویدان»که آمیزه‌ای از آموزه‌های حکمت دینی و حکمت عقلی یا فلسفی و(بانگاه) حکمت سیاسی محسوب می‌گردد، از اهم ویژگی‌های بارز قوم و سرزمین بارور و سترگ ایران می‌باشد.مکتب رهایی بخش و تعالی آفرین اسلامی نیز شرایط بهینه‌سازی این گرایش را فراهم ساخت.بر این مبانی و در این راستا، ایرانیان مسلمان و پیش و بیش از همه، حکیم ابونصر محمد فارابی در قرن 4 هجری موفق به تجدید، باپردازی و سرانجام تاسیس و تولید نظام نظریه فلسفه سیاسی در ایران و جهاد اسلام گردید.گرایشی که با بهره‌گیری از یافته‌های فلسفی سیاسی و مدنی پیشین و به ویژه یونانی به صورت داده اولیه، و با بازپردازی آنها بر مبانی دینی مدنی اسلامی و با ساختار و سابقه حکمی و عقلانی ایرانی بازسازی شد.این نگرش سیاسی تا حکمت متعالیه سیاسی صدرایی فرارفته و در حکمت سیاست متعالی نظری و عملی امام خمینی بازتاب یافت.فرایندی که هم‌اینک در مرحله کاربری، عمل و آزمونی نوآمد قرار گرفته و چشم‌انداز تبیین نظری مبانی تحقق عملی و عینی توسعه اقتصادی، توأمان با تعادل سیاسی و اجتماعی و در جهت تعالی معنوی و فرهنگی را فرا روی خود دارد.این فرایند بدین‌سان با چالش کارآمدی، به ویژه در کشاکش معرفتی، روشی، علمی، و فلسفی نظری و حتی عملی و عینی سیاسی جاری و آتی مدرنیستی و پسامدرنیستی، مواجهه بوده و راه برون رفت ایران اسلامی و جهاد اسلامی و حتی جهان معاصر از بحران نسبیت و نیهیلیسم و فرارفت به سوی توسعه متعالی و تمدن جهانی انسانی و اسلامی می‌نماید.این مقاله که خود گزینش و اقتباسی از پژوهش و گزارش تفصیلی«گرایش فلسفی سیاسی در تاریخ و جهان اسلام و ایران»است.با همکاری دانشگاه تهران انجام پذیرفته و هم اینک به صورت کتابی مستقل و مبسوط تحت همین عنوان در جریان انتشار می‌باشد.

خلاصه ماشینی:

"کما اینکه همین ملت و سرزمین ایران، در دوران اسلامی تجدیدکننده حکمت سیاسی بوده و می‌توان ادعا و اذعان نمود که با دسترسی جستجوگرایانه و حقیقت‌جویانه آنان به یافته‌ها و دستاوردهای اندیشگی سیاسی یونانیان، چنان که علاوه بر امثال هرودوت(هرودوت، ص 26 و ص 76)، مسعودی نیز بدان تصریح می‌نماید (مسعودی، ص 108)و از این طریق با اشراف بر مواریث پیشینیان و با جمع‌آوری و بازپردازی آنها به عنوان داده یعنی به صورت مواد خام و آجزای اولیه، با کمک و براساس موازین و بر مبانی نظریه راهبردی اسلامی و قرآنی، موفق به معماری و مهندسی مجدد، نوآوری و بهینه‌سازی آن چنان نظام نظری و به ویژه نظام فلسفی سیاسی بنیادین، جامع، نظاممند و سازوار و نیز هدفمندی شدند. بدین ترتیب در مقاله به دو موضوع می‌پردازیم؛یکی و اساسا تاسیس و احیانا با نیم نگاهی گذرا به آغازگری و تداوم، تجدید و نیز تحول و تکامل سیر و ساختار فلسفه سیاسی و مدنی و فرایند آن عموما، دیگری اشاره گونه‌ای به خاستگاه جغرافیایی و احیانا تاریخی فلسفه سیاسی و فرابرد گرایش بدان یعنی ایران که بسان و بلکه به عنوان پایگاه همیشگی و جاویدان اندیشه سیاسی و به ویژه گرایش فلسفه سیاسی بوده و پرورشگاه، آزمایشگاه و آموزشگاه عملی و علمی بلکه دانشگاه علمی-کاربردی این نگرش در سیر ممتد و تاریخی پرفراز و فرود و در عین حال گسست‌ناپذیر آن می‌باشند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.