Skip to main content
فهرست مقالات

احوال المودات و مراعاة المحبات

نویسنده:

ISC (54 صفحه - از 231 تا 284)

کلید واژه های ماشینی : الصدیق، اصفهان، راجع، صدیق، محاضرات الادباء ج، نفس، السیاق، قیل، کتاب، محبة

خلاصه ماشینی: "و اما الخلة:فقد قیل:«ان ذلک ینسب الی العبد و لا ینسب الیه»،یقال:«ابراهیم‌ خلیل الله»،و لا یقال:«الله خلیل ابراهیم»،فان قیل:«کیف یتوقف عن اطلاق ذلک،و قد علم ان الخلیل من الاسماء المتضایفة التی یقتضی وجود احدهما وجود الاخر،و ارتفاعه‌ ارتفاعه؛نحو الاخ و الصدیق و الاب و الابن؟»،قیل:«ان ذلک و ان کان فی الخلیل(1) الذی هو الصدیق کما یقول،فلیس المرادبه فی قولهم:«ابراهیم خلیل الله»مجرد الصداقة،و انما المراد به الفقیر الیه،و خص بهذا الاسم،و ان شارکته الموجودات کلها فی‌ افتقارها الیه(2)لمعنی؛و هو انه لما استغنی عن المقتنیات من اعراض الدنیا[11]و اعتمد علی الله حقا صار(3)بحیث لما قال جبریل(ع):«ألک حاجة؟»[قال‌](4):«اما الیک فلا،و صبر اذ القی فی النار و عرض ابنه للذبح،و کما قال موسی(ع)،:« رب إنی لما انزلت الی من خیر فقیر10 »فلا التفات له الی شی‌ء من المقتنیات و لا یعدما عداه غنی، صار لا ستغنائه عما سواه فقیر الیه؛فخص بهذا الاسم،و لو علمنا منزلة هذا الوصف‌ لاجزنا اطلاق اللفظ علیه؛و لفظ المساکین،و هو غیر المعنی بقوله:«کاد الفقر... راجع:نفس المصدر « فتی زاده السلطان فی الحمد رغبة إذا غیر السلطان کل خلیل(1) » و کیف استقبح حال من هجن‌6بنحو: « رأیتک لما نلت مالا و غضنا7 زمان نری فی حد انیابه شغبا8 جعلت لنا ذنبا لتمنع نائلا فامسک و لا تجعل غناک لنا ذنبا(2) » و ان لا تتکبر(3)علیهم؛نتکون کمن قال:قال صالح بن عبد القدوس « تاء علی اخوانه کلهم‌ فصار لا یطرف من کبره‌ اعاده الله علی حاله‌ فانه یحسن فی فقره(4) و اذا رأیت اخاک قد نال منزلة فلا تلتمس منه ان یبقی علی حاله کما اوجبت ذلک علی‌ نفسک؛بل تصور ان الدالة(5)9تقسد الحرمة،و استعمل قول زیاد:«اذا کان لک صدیق‌ فولی ولایة او نال رفعة،و بقی لک من عشرة واحد فلیس بصدیق سوء»(6)و حقک انه متی‌ رأیته و هو یتفقدک بمثل ما کان یتفقدک به من قبل ان لا تترک تعظیمه مقتدیا بمن قال:«إذا جعلک السلطان ابا فاجعله ربا»(7)،و اذا کنت انت السلطان فایاک استخدامه(8)فیما یعود بمذلة علیه،فلیس من المروة ان یستخدم الرجل اخاه‌[23]و قد قال هشام:«انا لا نتخذ الاخوان خولا10»(9)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.