Skip to main content
فهرست مقالات

پیش درآمدی بر شناخت سبک ادبی ابوالعلاء المعری حکیم و شاعر قرن چهارم هجری

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (18 صفحه - از 43 تا 60)

کلیدواژه ها : شاعر ،ابو العلاء المعری ،سبک و شیوه

کلید واژه های ماشینی : ابو العلاء المعری ،شاعر ،ابو العلاء ،شعر ،سبک ،سبک ادبی ابوالعلاء المعری حکیم ،شناخت سبک ادبی ابوالعلاء المعری ،ادبی ،شخصیت ،سبک ابو العلاء المعری ،شاعری میان آثار ابو العلاء ،تاریخ ،ابوالعلاء المعری حکیم و شاعر ،حقایقی ،دین ،المعری حکیم و شاعر قرن ،معانی ،حیات ،ایمان ،ذهن ،سبک و شیوه شاعر ،شیوه ،آثار ابو العلاء ،سخن ،بدیع ،سبک و شیوه ادبی ،شاعری ابو العلاء ،شعر ابو العلاء ،واقعیت شخصیت ابو العلاء ،بیروت

بررسی و کاوش ابعاد پنهان شخصیتهای برجسته‌تاریخ و ارائه چهره‌ای روشن و بی‌غبار از آنها، ضرورتی انکارناپذیر است، بویژه در خصوص شخصیتهای بزرگی که به دلی اتهامات اعتقادی در طول تاریخ از دو جهت با اجحاف و ستم رو به رو شده‌اند؛یکی از سوی معتقدانی که موجبات مهجوری آثار این بزرگان را فراهم کرده‌اند؛دیگر از طرف کسانی که از این شخصیتها به عنوان بهانه و توجیهی برای بی‌مبالاتیها و کاستیهای اعتقادی خود استفاده کرده و به تصور خود پناهگاهی امن، و مطمئن پیدا کرده‌اند.یکی از این شخصیتها، ابو العلاء المعری است که به علت درک نامناسب از سبک و شیوه ادبی او، در مظان اتهاماتی در زمینه‌های اعتقادی قرار گرفته است.مقاله حاضر برای رفع این اتهام، نظر خود را به سبک و شیوه شاعر مورد نظر معطوف داشته و به این ترتیب سبک او را در قالب عادت ستیزی، سنت گریزی و واقع‌پردازی ارزیابی کرده است.واقع‌پردازیی که جوهره اصلی آن حقایق مقدسی است که شاعر به آن باور دارد.آن شیوه به اختصار چنین است:که شاعر در ذهن و درون خود به حقایقی که محصول عمری ایمان و تجربه اوست، سخت پایبند است و اوج آن را در حیات آکنده از زهد و صیانت نفس، در برابر همه گواهان تاریخ نشان داده است.بنابراین، اعتقاد به این حقایق را از لابه‌لای سخنانش بخوبی می‌توان دریافت.اما همان‌حقایقی که در جهان خارج و در عینیت جامعه به صورت واقعیات و عادات وارونه درآمده در آثار او طرح، رد و تقبیح آنها حضور گسترده و برجسته‌ای یافته‌اند.همین مسأله باعث شده است تا مورخان و منتقدان تصویری از ایشان ارائه دهند که چهره واقعی شاعر نیست.

خلاصه ماشینی:

"البته اهتمام در خصوص اثبات صفت شاعری برای ابو العلاء المعری از این روست که شاعر بودن به معنی دقیق آن، صاحب شعر و هنر را به اتخاذ شیوه‌های مختلف در ایراد مراد و معنی از قبیل استعمال مجاز (46) و انواع صناعات ادبی، فدا کردن معنی برای رعایت زیبایی لفظ و وزن (47) به کنایه و اشاره سخن گفتن وادار می‌نماید. ابیات زیر حقیقت ذهن و ایمان باطنی شاعر را براساس سلوک عملی او، به وضوح بیان می‌کند:خاب الذی سار عن دنیاه مرتحلاو لیس فی کفة من دینه طرفلا خیر للمرء الا خیر آخرةیبقی علیه فذاک العز و الشرف(61)یعنی:به خسران(ابدی)دچار می‌شود کسی که از دنیا رحلت می‌کند در حالیکه حامل سهم و نصیبی از دین خود نیست، برای انسان، جز خیر آخرتی که باقی می‌گذارد، خیری نیست، بنابراین فقط خیر آخرت موجب عزت و شرف است. در انتها لازم به یادآوری است که اگر مفهوم سبک بزرگانی چون ابو العلاء المعری در میزان نقد ادبی، روانی و اجتماعی مورد بررسی دقیق قرار گیرد، ذخایر عظیم فکری و ادبی که بنا به دلایل گذشته غیر قابل استفاده و مهجور در گوشه‌ای افتاده‌اند، با ورود به صحنه، ارباب نظر و دقت را به تفکر و اندیشه وامی‌دارد به این ترتیب آنها را از مزاحمت ادب نیاموختگانی که برای توجیه بی‌مبالاتیها و کاستیهای اعتقادی خود این بزرگان محتشم را دستاویز خود قرار می‌دهند، می‌رهاند و باعث نجات آثار بزرگانی می‌شود که در حقیقت از دو سو مورد ستم و اجحاف تاریخ قرار گرفته‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.