Skip to main content
فهرست مقالات

در ارزیابی کار این نیروگاههای حرارتی تولید برق کشور (DEA) استفاده از تحلیل پوششی داده ها

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (20 صفحه - از 35 تا 54)

کلیدواژه ها :

کارآیی ،تحلیل پوششی داده‌ها ،نیروگاههای برق ،رتبه‌بندی

کلید واژه های ماشینی : نیروگاههای حرارتی تولید برق کشور، برق، کارآیی، تولید برق، تولید، نیروگاههای حرارتی، ستاده، نیروگاههای تولید برق، نیروگاههای گازی، وضعیت کارآیی نیروگاههای حرارتی کشور

نیروگاههای تولید برق هر کشور را می‌توان یکی از مهمترین عوامل و ضرورتها در رشد و توسعه آن کشور قلمداد کرد.از طرف دیگر بودجه‌ای که برای احداث و راه اندازی هر نیروگاه جدید-به دلیل ارزبری بالا و سرمایه بر بودن صنعت برق-لازم است، در صورت استفاده بهینه از منابع موجود می‌تواند صرف فرصتهای دیگری گردد که با کمبود نقدینگی مواجهند لذا سؤال اساسی این است که آیا با ظرفیت فعلی نیروگاههای کشور-در صورت استفاده بهینه-می‌توان برق بیشتری تولید کرد.یکی از راههای پاسخ به این سؤال شناخت وضعیت فعلی نیروگاهها از نقطه‌نظر کارآیی است.به همین منظور در این مقاله وضعیت کارآیی نیروگاههای حرارتی کشور که بیش‌از 90 درصد برق کشور را تولید می‌کنند، مورد بررسی قرار می‌گیرد.روش مورد استفاده برای این کار تحلیل پوششی داده‌ها می‌باشد که روشی ناپارامتری در حیطه برنامه‌ریزی ریاضی می‌باشد و جدیدترین روش ارزیابی کارآیی محسوب می‌گردد.نتایج حاصل نشان می‌دهند که متوسط کارآیی نیروگاههای حرارتی کشور تحت فرض بازده ثابت به مقیاس 64 درصد و تحت فرض بازده متغیر به مقیاس 78 درصد می‌باشد؛به عبارتی دیگر با همین وضعیت فعلی و با استفاده بهینه از امکانات در حالت اول می‌توان 36 درصد و در حالت دوم 22 درصد تولید برق را در کشور بهینه بخشید!از طرف دیگر با دسته‌بندی نیروگاهها، نیروگاههای سیکل ترکیبی(س.ت).از نظر کارآیی معمولا رتبه‌های بالا و نیروگاههای گازی در بار پیک استفاده می‌شود به بالا بودن قیمت تمام شده برق تولیدی در نیروگاههای گازی و امکان ورود و خروج سریع این نیروگاهها به شبکه مزبور برمی‌گردد.بنابراین از آنجایی که نهاده‌های نیروی کار و سرمایه برعکس سوخت، با کاهش فعالیت نیروگاه قابل کاهش نیستند، لذا در نیروگاههای گازی معمولا با یک سطح مشخص نهاده، تولید در سطحی متناسب با آنصورت نمی‌گیرد و این امر به فرض ثبات سایر عوامل باعث کاهش کارایی نیروگاههای گازی در مقایسه با نیروگاههای بار پایه می‌شود.همچنین جهت استخراج نتایج کاملتر لازم است در کنار کارآیی فنی به مسأله هزینه‌ها و کارآیی اقتصادی نیز پرداخته شود، اما در این مطالعه بنا به دلایلی از جمله عدم شفافیت در تعیین نرخ دقیق نهاده‌ها و ستاده‌ها و نبود اطلاعات به این موضوع پرداخته نشده است.

خلاصه ماشینی: "از طرف دیگر بودجه‌ای که برای احداث و راه اندازی هر نیروگاه جدید-به دلیل ارزبری بالا و سرمایه بر بودن صنعت برق-لازم است، در صورت استفاده بهینه از منابع موجود می‌تواند صرف فرصتهای دیگری گردد که با کمبود نقدینگی مواجهند لذا سؤال اساسی این است که آیا با ظرفیت فعلی نیروگاههای کشور-در صورت استفاده بهینه-می‌توان برق بیشتری تولید کرد. حال اگر عملکرد واحدهای مورد بررسی را به صورت نسبت هر یک از نهاده‌ها به ستاده در دستگاه مختصات دکارتی نمایش دهیم، بدیهی است بنگاهی که از نهاده کمتری برای تولید یک واحد ستاده استفاده کرده باشد، کارآیی بالاتری را خواهد داشت؛به‌ (به تصویر صفحه مراجعه شود) عبارت دیگر در دستگاه مختصات فوق عملکرد هر بنگاه که به مبدأ نزدیکتر باشد، آن بنگاه کارآتر خواهد بود. لازم است ذکر کنیم که یکی از محدودیتهای روشهای پارامتری این است که واحدهای مورد فقط باید دارای یک ستاده باشند(اگر بیش‌از یک ستاده داشته باشند (1)-economy efficiency (به تصویر صفحه مراجعه شود) باید بتوان با تبدیل و یکسان‌سازی واحد اندازه‌گیری آنها، همه ستاده‌ها را بر حسب یک واحد بیان کرد)؛به عبارت دیگر مدل منتخب فقط باید دارای یک متغیر وابسته باشد. (2)-constant return to scale)crs( (3)-variable return to scale)vrs( (به تصویر صفحه مراجعه شود) نشان داد که بین سه نوع کارآیی تعریف شده در بالا رابطه زیر برقرار است: کارآیی مقیاس کارایی فنی خالص کارآیی فنی‌شکل 3 عملکرد چند واحد فرضی و مرز کارآیی در حالتهای بازده ثابت و متغیر به مقیاس‌ 6-نیروگاههای برق حال پس از بررسی مفاهیم تحلیل پوششی داده‌ها به بررسی نیروگاههای تولید برق کشور می‌پردازیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.