Skip to main content
فهرست مقالات

(با تأکید بر برنامه ریزی توسعه روستایی) برنامه ریزی ارتباطی، رویکردی انتقادی به نظریه برنامه ریزی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (22 صفحه - از 1 تا 22)

کلیدواژه ها : نظریه برنامه‌ریزی ،رویکرد عقلایی‌گرایی ،رویکرد ارتباطی ،رویکرد انتقادی

کلید واژه های ماشینی : برنامه ،توسعه ،رویکرد ،برنامه‌ریزی توسعه روستایی ،فرایند برنامه‌ریزی توسعه روستایی ،نظریه ،برنامه‌ریزی ،رویکردی انتقادی به نظریه برنامه‌ریزی ،فرایند برنامه‌ریزی توسعه ،رویکرد عقلایی‌گرایی ،انتقادی ،ایران استفاده از رویکرد عقلایی‌گرایی ،اجتماعی ،اقتصادی ،سعه روستایی ،فرایند برنامه‌ریزی توسعه ایران ،نظریه برنامه‌ریزی ،فرایند برنامه‌ریزی توسعه روستایی کشور ،مشارکت ،برنامه‌ریزی توسعه روستایی در ایران ،برنامه‌ریزی ارتباطی ،رویکرد عقلایی‌گرایی در فرایند مذکور ،نظام برنامه‌ریزی ایران استفاده ،رویکرد برنامه‌ریزی ارتباطی ،رویکرد ارتباطی ،تحقق اهداف توسعه روستایی ،معیارهایی فرایند برنامه‌ریزی توسعه روستایی ،برنامه‌ریزی ایران استفاده از رویکرد ،کنش ،ضرورتهای مهم فرایند برنامه‌ریزی توسعه

تحقق اهداف توسعه روستایی همان‌طور که به اتخاذ رویکردهای مناسب توسعه اقتصادی، اجتماعی و فیزیکی متکی است، نیازمند استفاده از رویکردی سازگار و مؤثر در فرایند برنامه‌ریزی توسعه(تهیه و اجرای طرحهای توسعه(نیز است.تاکنون دو رویکرد«عقلایی‌گرایی»و«ارتباطی»درباره چارچوب و فرایند برنامه‌ریزی توسعه مطرح بوده‌اند که در نظام برنامه‌ریزی ایران استفاده از رویکرد عقلایی‌گرایی در فرایند مذکور غلبه داشته است و رویکرد ارتباطی که از اواخر قرن بیستم در ادبیات برنامه‌ریزی جهان مورد توجه قرار گرفته، کاربرد چندانی پیدا نکرده است.ارائه پاسخی مناسب به این پرسش که رویکرد غالب در فرایند برنامه‌ریزی توسعه ایران دارای چه کاستیها و نقاط ضعفی است و با توجه به شرایط کنونی کدام رویکرد می‌تواند گزینه مناسبی برای فرایند برنامه‌ریزی توسعه روستایی در ایران باشد؟هدف این مقاله است که با روش توصیفی-تحلیلی به انجام می‌رسد.نتایج ررسیها نشان می‌دهد که رویکرد عقل‌گرایی به دلیل«تخصص محوری»و«خصیصه غیر مشارکتی»با ناکامیها و ضعفهای زیادی روبه‌رو بوده؛در شرایط کنونی اتخاذ رویکرد ارتباطی از ضرورتهای مهم فرایند برنامه‌ریزی توسعه روستایی کشور محسوب می‌شود.

خلاصه ماشینی:

"هابرماس با ارائه نظریه ارتباطی 3 تصریح کرد که اساس برنامه‌ریزی مؤثر و موفق بر شیوه‌های ارتباطی مبتنی است و پیش نیاز تحقق ارتباط سازنده، آن است که عقلانیت ابزاری یا رویکرد فنی-ابزاری که به عنوان تنها استدلال 4 در برنامه‌ریزی عقلایی‌گرایی استفاده می‌شود، کنار گذاشته شده و دامنه8 وسیعتری از استدلالها شامل:استدلال فنی-ابزاری، استدلال اخلاقی 5 و استدلال احساسی 6 که همان تجربه حسی مردم از محیط اطراف است مورد توجه قرار گیرد[2، صص 15ا17]. به هر صورت متون برنامه‌ریزی نشان می‌دهد که در یک نظریه برنامه‌ریزی روشن کردن مؤلفه‌های زیر ضروری است: 1-انعکاس رویکرد فرایند برنامه‌ریزی، اعم از رویکرد فنی-ابزاری یا رویکرد بالا به پایین، پایین به بالا و یا رویکرد مشارکتی و تعاملی در برنامه‌ریزی؛ 2-برقرار کردن رابطه و نسبت روشن میان برنامه‌ریز و جامعه هدف، به نحوی که نحوه ارتباط و یا ادغام این دو وجه مؤثر در برنامه‌ریزی مشخص شده، کنش و نقش هر کدام تبیین شود؛ 3-بیان فرایند و روش برنامه‌ریزی که ویژگیهای ذکر شده را نیز در خود منعکس می‌سازد؛ 4-چارچوب‌نهادی 1 برای برنامه‌ریزی که در رابطه با قدرت برنامه نیز قرار می‌گیرد. همان‌گونه که ذکر شد، ریشه فکری نظریه برنامه‌ریزی ارتباطی به اندیشه‌های مکتب انتقادی فرانفکورت و شخصیت مهم آن؛یعنی یورگن هابرماس و به ویژه نظریه ارتباطی وی بازمی‌گردد که پیشتر به آن پرداخته شد و علاوه بر این در تبیین و پاسخ به سؤال مقاله با استفاده از مطالب قبلی، اهم تأکیدات در نظریه ارتباطی به شرح زیر است: 1-در عرصه زندگی اجتماعی، قلمرو فرهنگی از اهمیت خاصی برخوردار است، بر خلاف آنچه که مارکسیستهای اولیه می‌پندارند، تأکید بیش از حد بر قلمرو اقتصادی به جبرگرایی و نقص در تحلیل اجتماعی منجر می‌شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.