Skip to main content
فهرست مقالات

...صریح الرأی فی النحو العربی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : النحو، الکلم، أنک لا تجد، نحویة، أنک قد تری مسائل نحویة، کانت، أنک لا تجد کتابا، العیب، بها، النحو العربی

خلاصه ماشینی:

"ومن العجب أنک قد تری مسائل نحویة جلیلة، مفرقة فی کتب التفسیر؛ کالذی نراه فی تفسیر الزمخشری والفخر الرازی، والبیضاوی؛ ففیهما بعض اللطائف والدقائق التی لا وجود لها فی کتب النحو أحیانا (1) او التی یغر الاهتداء الیها فی کتب النحو الخاصة أحیانا أخری وتری مسائل اخری لکهذه فی کتب البلاغة؛ کالذی نشهده فی حواشی السید او فی کتب اللغة وخصائصها، کالتحف والطرائف الجلیلة المنثورة فی کتاب المخصص لابن سیده والتی تجمع کثیر منها فی اجزائه الاخیرة، وکالذی فی معاحم اللغة کتب الاصول وغیرها … وقد یکون السبب فی ذلک ان مؤلفی هذه الکتب لم یکونوا ائمة متخصصین فی الفرع الذی الفوا فیه کتبهم وحده وإنما کانوا ائمة فیه وفی النحو معا؛ فهذا الزمخشری امام، مفسر لغوی، نحوی، بلاغی، لا یکاد یتخلف فی فرع من هذه، او یقصر؛ فکفایته ــــــــــ (1) هذا کثیر یصادف الباحث ویفاجئه فی فترات مختلفة. ولم یتقدم علیه ما یوجه إلیه الأنظار، أو أنها ذکرت فی رکن من أرکان الحاشیة عرضا عند الکلام علی أداة أخری بمناسبة طارئة ؟ ومثل ذلک ما ورد فی حاشیة الصبان فی باب التصغیر حیث قال ما نصه: (قال فی التسهیل: یحذف لها أی لأجل تلک الیاء (یاء التصغیر) أول یاءین لیتاها فیقال فی تصغیر « علی » علی بحذف أولی الیاءین اللتین ولیتاها... واستمع إلیه حین یقرر القاعدة النحویة المشهورة وهی: أن الخبر مرفوع بالمبتدأ فیقول(2): « فأما الذی بنی علیه شیء هو هو فإن المبنی علیه یرتفع به کما ارتفع ــــــــــ (1) جاء فی هامشه المختار (من تقریرات وزبد السیرافی وغیره) ما نصه (قوله: هذا باب علم ما الکلم من العربیة) « أشار رحمه الله إلی ما فی نفسه من العلم الحاضر، أو أشار إلی منتظر قد عرف قربه، هذا الشتاء مقبل، وهذه جهنم التی یکذب بها المجرمون."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.