Skip to main content
فهرست مقالات

عقل و نقل: اشاعره و صفات خبریه

نویسنده:

(7 صفحه - از 17 تا 23)

کلید واژه های ماشینی : صفات، خدا، صفات خبری، قرآن، اشعری، تشبیه، نقل، جسم، کیفیت، اشاعره و صفات، اهل حدیث، مشبهه، تشبیه و تجسیم، ظواهر، ظاهر قرآن، تنزیه، لغوی، عقاید، کتاب، عقیدهء اشعری دربارهء صفات خبری، انسان، عقاید اهل حدیث پرداخت، اهل حدیث و اشاعره، نظریه، مخلوق، حمل، استقرار، معانی لغوی، معنای لغوی، معنای لغوی حمل

خلاصه ماشینی: "البته اجرای صفات خبریبه بر خدا به این شکل به اشعری اختصاص ندراد،بلکه‌ از شخصیتهایی مانند ابو حنیفه و شافعی نیز نقل شده است،و همهء آنها اظهار نظر می‌کنند آنچه در قرآن از صورت و دست و نفس در حق خدا وارد شده است‌ به همان معنای لغوی با قید«بدون کیفیت»حمل می‌شود و ا بن کثیر شامی در تفسیر آیه «ثم استوی علی العرش» این نظریه را از مالک و اوزاعی و ثوری و لیث بن سعد و احمد و اسحاق بن راهویه،نقل کرده است،و نصوص برخی از آنان،در کتاب‌ «علاقه الاثبات و التفویض»ص 46-49 وارد شده است. اکنون از اشعری سئوال می‌شود اینکه می‌گویند این الفاظ به همان معانی‌ لغوی خود دربارهء خدا به کار می‌رود،یا مفهوم«ید الله»و یا«عین الله» همان مفهوم از«ید زید»و«عین زید»است یا نه؟ در صورت نخست نتیجهء آن،تشبیه و تجسیم است،زیرا حمل الفاظ بر همان معانی لغوی،جدا از اثبات کیفیت نیست و همان‌طور که یادآور شدیم«ید» بدون کیفیت«ید»لغوی نیست اگر بخواهند از آن،معنای قدرت اراده کنند، در این صورت از جرگهء اهل حدیث و یا مکتب خود بیرون آمده‌اند و به مکتبهای دیگر پیوسته‌اند که بعدا توضیح خواهیم داد. قرطبی در تفسیر آیه «ثم استوی علی العرش» (اعراف/54)می‌نویسد: «گذشتگان،هرگز از خدا،جهت و سمت را نفی نمی‌کردند و در این باره‌ سخن نمی‌گفتند،بلکه بر آن،جهت،ثابت می‌کردند،همچنانکه کتاب او و رسولان‌ او خبر داده‌اند و هرگز دیده نشده است که یک نفر از سلف،استقرار خدا را بر عرشش به صورت حقیقی انکار کند چیزی که هست کیفیت استوار و استقرار برای‌ آنان،مجهول و مبهم است،زیرا حقیقت او را کسی نمی‌داند5 این کلمات،که همگی از مشایخ حدیث نقل شده و اشعری نیز همان عقیده را احیا می‌کند،در کشاکش تشبیه و تعقید گرفتار آمده‌اند،زیرا حفظ ظواهر با کیفیت، تجسیم است و حذف کیفیت جز تعقید و ابهام گویی نتیجه‌ای ندارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.