Skip to main content
فهرست مقالات

لیس بذاک الثقة

نویسنده:

ISC (22 صفحه - از 53 تا 74)

کلید واژه های ماشینی : راوی، بذاک الثقة، حدیث، رجالیان، لفظ، عبارت، ذم، جرح، مدح، کتب رجإلی

استفاده از کتب رجالی، در گرو آشنایی با الفاظی است که رجال‌شناسان در کتب خویش به کار برده‌اند. در وادی توثیق راویان، واژه‌ی «ثقة»، کلیدی‌ترین و پر‌کاربردترین واژه‌هاست؛ از این رو شناخت مفهوم آن و هم‌خانواده‌های آن نیز در این راستا بایسته می‌نماید. یکی از عباراتی که لفظ ثقه یا واژه‌های مشابهش، در آن عبارات به کار رفته است، تعبیر «لیس بذاک الثقة» و امثال آن است که در موارد متعدد، در کتب رجإلی به کار رفته است. آنچه پیش رو دارید، بررسی مفهومی تطبیقی این تعبیرات است. امید آن‌که مورد استفاده‌ی خوانندگان و قبول خداوند کریم قرار گیرد.

خلاصه ماشینی:

"شیخ در الفهرست نیز درباره‌ی همین شخص می‌نویسد: لم‌یکن بذاک الثقة و متهم بالغلو؛ از سنجش میان این دو عبارت آشکار می‌شود که حال آن راوی به گونه‌ای بوده است که دو رجإلی هم‌عصر، هر دو به‌گونه‌ای هماهنگ از او یاد کرده‌اند و بسیار بعید به نظر می‌رسد که با وجود این همسانی در تعبیر، مفهومی که شیخ در نظر داشته است با مفهومی که جناب نجاشی (ره) در پی آن بوده است، متفاوت باشد؛ بنابراین می‌توان به این نتیجه رسید که این دو عبارت معادل و همسان یکدیگرند و تفاوتی میان این دو نیست و آنچه درباره‌ی یکی از آن‌ها گفته شود، برای دیگری هم درست است. » مرحوم ملا علی کنی (ره) (صاحب توضیح المقال) پس از نقل کلام جناب وحید، عبارتی دارد که در مجموع نشان می‌دهد نظر ایشان آن است که تعبیر «لیس بذاک» راوی را از وثاقت و اعتبار می‌اندازد و هیچ گونه مدحی هم ندارد؛ اما عبارت لیس بذاک الثقه گرچه ذم راوی را به همراه دارد، اما با مقداری اندک از مدح هم سازگاری دارد؛ به این علت است که به وسیله‌ی لفظ ثقه مقید شده است. ممکن است در این‌جا این سؤال پیش آید: بیشتر راویانی که در کتب رجال به وصف «لم‌یکن بذاک» یا «لیس بذاک» توصیف شده‌اند، در ادامه‌ی قول همان رجإلی یا در کلمات رجالیان دیگر به صراحت، تضعیف شده‌اند؛ این با ادعای مطرح شده ـ که این لفظ مدحی اندک را می‌رساند ـ چگونه همخوانی دارد؟ در پاسخ می‌گوییم: در بررسی هرکدام از این الفاظ، ابتدا به خود این تعبیرها نگاه می‌کنیم و مفهومی را که ـ بدون در نظر گرفتن قرائن دیگرـ از این عبارت می‌فهمیم، مطرح می‌کنیم؛ به عبارت دیگر احتمال وجود مدح از عبارت لیس بذاک فقط تا زمانی است که صرفا به این عبارت توجه کنیم و اقوال دیگر رجالیان را در نظر نیاوریم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.