Skip to main content
فهرست مقالات

بحثی مقدماتی پیرامون «مبادی» دانش روان شناسی در اسلام

نویسنده:

ISC (12 صفحه - از 137 تا 148)

کلید واژه های ماشینی : اطلاعات، روان‌شناسی، اسلامی، نفس، موضوع روان‌شناسی اسلامی روح، مبادی، روان‌شناسی اسلامی، دانش روان‌شناسی در اسلام، دانش، روح

روان شناسی اسلامی را می توان به ‹‹مطالعه منظم آثار‘ پدیده ها‘ و عملکرد نفس انسانی از تکوین جنینی تا حیات پس از مرگ با استفاده سنجیده از روش های متناسب›› تعریف نمود. منظور از ‹‹مطالعه منظم ›› کسب اطلاعات جدید در این رشته از معارف اسلامی‘ با بهره وری از روش های شناختی متفاوت‘ اعم از کمی و غیر کمی‘ است و بدین سان به اهداف سه گانه زیر می اندیشیم: تولید اطلاعات و آگاهی های نوین‘ تحلیل‘ نقد و امعان نظر در آنها‘ و نهایتا قابلیت نشر‘ توزیع‘ و عرضه این یافته ها به مجمامع علمی. موضوع روان شناسی اسلامی روح یا نفس انسانی است و آیاتی چون آیه شریفه ‹‹فاذا سویته و نفخت فیه من روحی فقعواله ساجدین›› و جز آن نشان از آن دارد. با تعیین موضوع‘ مسائل و محتوای روان شناسی اسلامی را می توان بر بنیان دو محور نیازهای عمدتا طبیعی و جسمی نفس از یکسو‘ و شؤون و جودی آن از سوی دیگر شناسایی کرد. رهایی از ‹‹روان شناسی وارداتی›› کنونی می تواند یکی از می تواند یکی از مهمترین و اساسی ترین فواید و اغراض باشد. همچنین در تعریف و موضوع ارائه شده از مسأله چنان ظرفیتی نهفته است که می تواند ما را به شناختی واقعی از انسان و مدرکات و قابلیتهای وی رهنمون گردد و زمینه ساز حل مشکلات و مسائل بسیاری باشد که در قلمرو زندگی بشری مطرح اند و با توجه به ظهور تردیدها و بحران های حاد در علوم انسانی معاصر‘ روان شناسی اسلامی می تواند به صورت یک ‹‹انتخاب›› یا طرح جانشین مورد توجه قرار گیرد.

خلاصه ماشینی: "همچنین در تعریف و موضوع ارائه شده از مسأله چنان ظرفیتی نهفته است که می‌تواند ما را به شناختی واقعی از انسان و مدرکات و قابلیت‌های وی رهنمون گردد و زمینه‌ساز حل مشکلات و مسائل بسیاری باشد که در قلمرو زندگی بشری مطرح‌اند و با توجه به ظهور تردیدها و بحران‌های حاد در علوم انسانی معاصر، روان‌شناسی اسلامی می‌تواند به صورت یک«انتخاب»یا طرح جانشین مورد توجه قرار گیرد. هر چند مسأله اطلاع‌رسانی ممکن است از طرق مختلفی چون گزارش‌ مکتوب، تدریس، ایراد سخنرانی، طرح در سمینارهای و گردهمایی‌ها، و جز آنها صورت گیرد، لیکن هدف اصلی آن است که یافته‌های تحقیق در معرض افکار و اندیشه‌های عموم و به ویژه اهل‌نظر قرار گیرد و درجه خلوص یا«عیار»آنها به نقد گرفته شود و به قول لسان الغیب:نقدها را بود آیا که عیاری گیرندتا همه صومعه‌داران پی‌کاری گیرندلازم به یادآوری است که منظور از طرح این بحث دقیقا آن است که در این باره باید به یک مناظره، از نوع آنچه در فرهنگ کهن اسلامی، وجود داشت، روی آورد. تعریف، موضوع، و اغراض آن با جهان‌بینی اسلام در تلائم و تسانخ است و از لحاظ روش‌شناسی زندانی روشی مشخص نیست، بلکه برحسب نوع مسأله آزادی انتخاب و عمل دارد، لذا ضروری می‌نماید که:اولا کوشش‌های متفرق و جدا از همی که در این باره صورت گرفته است متمرکز گردند و در زیر چتر مدیریتی واحد چون شورای عالی انقلاب فرهنگی یا فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی قرار گیرند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.