Skip to main content
فهرست مقالات

راوی و روایت مرگ جهان پهلوان در شاهنامه

نویسنده:

ISC (14 صفحه - از 133 تا 146)

کلید واژه های ماشینی : شاهنامه، روایت مرگ جهان‌پهلوان در شاهنامه، رستم، روایت، راوی و روایت مرگ جهان‌پهلوان، شاه، پهلوانی، فردوسی، مرگ، شاهنامهء ابو منصوری، سیستان، داستان رستم و شغاد، اسفندیار، شغاد، مرو، خداینامه، آزاد سرو، داستان، شاهنامهء فردوسی و غرر اخبار، ماهان، شاهنامهء فردوسی، احمد بن سهل، مرگ احمد بن سهل، ثعالبی داستان رستم و شغاد، اخبار ثعالبی و شاهنامهء فردوسی، تحریر پهلوانی خداینامه، راوی مرگ رستم فردوسی، شاهنامهء فردوسی به غرر اخبار، فردوسی و غرر اخبار ثعالبی، تحریر

خلاصه ماشینی: "ابو الفضل خطیبی‌ فرهنگستان زبان و ادب فارسی راوی و روایت مرگ جهان پهلوان در شاهنامه به یاد استادم روانشاد،علامه دکتر عباس زریاب که دوستدار شاهنامه بود و این بیت آن را که وصف الحال خود او نیز بود،هماره می‌خواند: جهان را چون باران به بایستگی‌ روان را چو دانش به شایستگی «و حدیث رستم بر آن جمله است که بوالقاسم فردوسی شاهنامه به شعر کرد،و بر نام‌ سلطان محمود کرد چندین روز همی برخواند،محمود گفت همه شاهنامه خود هیچ نیست‌ مگر حدیث رستم،و اندر سپاه من هزار مرد چون رستم هست. *** الف)راوی مرگ رستم فردوسی،در آغاز داستان رستم و شغاد دربارهء راوی آن آورده است: یکی پیر بد نامش آزاد سرو که با احمد سهل بودی به مرو دلی پر ز دانش سری پر سخن‌ زبان پر ز گفتارهای کهن‌ کجا نامهء خسروان داشتی‌ تن و پیک پهلوان داشتی به سام نریمان کشیدی نژاد بسی داشتی رزم رستم به یاد3 بار تولد،با استناد به بیت نخست،بر آن است که نام اصلی شخص مورد اشاره«سرو»و«آزاد» صفتش بوده است‌4،اما این نظر درست نمی‌نماید،چه،گذشته از آنکه اشارهء صریح فردوسی‌ چنین تفسیری را برنمی‌تابد،در نخستین بیت داستان شبرنگ‌5،این نام به شکل«آزاد سرو»و در بیتی از فرامرزنامه‌6به شکل کوتاه شدهء«زادسرو»آمده است. پس فردوسی-به زعم ظاهر سخنان او-داستان رستم و شغاد را مستقیما از آزاد سرو روایت نکرده است‌51از سوی دیگر،امروزه تردیدی نیست که شاهنامهء فردوسی، مبتنی بر شاهنامهء ابو منصوری است که در 463 به فرمان ابو منصور محمد بن عبد الرزاق، سپهسالار نامدار خراسان،فراهم آمد و نیز دانشمندانی چون نولدکه‌61و هانزن‌71نیک‌ دریافته‌اند که همانندیهای فراوان و گاه کلمه به کلمهء شاهنامهء فردوسی به غرر اخبار منسوب به‌ ثعالبی نشانهء آن است که مأخذ عمدهء هر دو کتاب،شاهنامهء ابو منصوری بوده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.