Skip to main content
فهرست مقالات

مولوی و تحول در شعر فارسی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : شعر، زبان، معنی، غزلهای مولوی، شاعر، تحول، مولوی و تحول، ذهن، مخاطب، مدلول

خلاصه ماشینی:

"به همین سبب نقش عاطفی زبان برجسته می‌شود13،اما این «من»که تأکید و جهت‌گیری پیام متوجه اوست همان«من»آگاه و تجربی نیست که در غزلهای عاشقانۀ غیر عرفانی حضور دارد،و بر زمینۀ معنایی و تجربی نسبتا مشترک و عمومی،پیام را دارای معانی قابل درک برای دیگران می‌سازد،بلکه متوجه«من»ناآگاه و گستردۀ مکتوم در ورای«من»آگاه و تجربی یا همان«من نهصد توی»جان بشری است که با جان جهان نه جا نی فردی و شخصی،هویتی یگانه دارد. این حرف عین القضاة را می‌توان تفسیر سخن عمیق و بسیار موجز نزدیکترین کس به احوال و عوالم روحی مولوی،یعنی حسام الدین چلبی،دانست که سخن مولوی را به مثابۀ آیینه‌ای می‌داند که هرکس معنی خود را در آن می‌بیند و نه معنی کلام مولانا را و نیز می‌گوید که سخن او مثل دریاست که هزار جو می‌تواند بشود اما هزار جو دریا نمی‌گردد و این بیت را از مولوی برای تأکید صحت سخنان خود شاهد می‌آورد که: به گوشها برسد حرفهای ظاهر من#به هیچ کس نرسد نعره‌های جانی‌من 15 نظر حسام الدین چلبی دربارۀ شعر مولوی کاملا یادآور نظریۀ تأویل کسانی چون گاد امر است که معنی یگانه و ثابت و پایداری برای شعر قائل نیستند و آن را واجد معانی متعددی می‌دانند که با تأویل خوانندگان فعلیت می‌یابد16. فزونی هیجانات عاطفی که ارتباط مستقیم یا حضور ناآگاهی و ابهام معنایی زبان شعر دارد و خود موجد پدید آمدن نوعی کارکرد زیباشناختی حاصل از خروج از حوزۀ اقتدار نشانه‌های زبانی و رابطۀ دال و مدلولی آنهاست،هم به غزلهای مولوی جایگاه خاصی در شعر کلاسیک فارسی بخشیده است و هم عوامل ابهام آفرین متعددی را در سطح ظاهری غزل او سبب شده است که در مقالۀ«صور و اسباب ابهام در غزلهای مولوی»هم علل و هم پاره‌ای از صور و نمودهای آن را شرح و تفسیر کرده‌ام19."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.