Skip to main content
فهرست مقالات

حروفیه و قاسم انوار

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : حروفیه ،تصوف ،قاسم‌انوار ،شاعر ،صفویه ،قاسم انوار ،ه‌ق ،تیمور ،ایران ،ظهور ،تعالیم ،خراسان ،هرات ،تصحیح ،شهر ،تأویل ،فضل‌الله ،نقد و تصحیح دیوان قاسم‌انوار ،معروف ،انسان ،تصحیح و نقد دیوان قاسم‌انوار ،نهضت‌های صوفیانه نوربخشیه نهضت‌های ،نهضت‌های صوفیانه ،صص ،تاریخ ،تهران ،حضرت علی ( ع ) ،اندیشه و تعالیم صوفیانه ،ک تشیع و تصوف ،آثار

خلاصه ماشینی:

"2)حروفیه:اغلب نهضت‌ها و جنبش‌های فکری که در ایران بعد از ظهور اسلام و گسترش آن در این قلمرو پیدا شده،عکس العمل ایرانیان در برابر بی‌عدالتی‌ها و قساوتهای حاکمان جابر روزگار بوده است؛به همین سبب‌ است که هیچ دوره‌ای از تاریخ این مرزوبوم را از جنبش و نهضت و عصیانی‌ تهی نمی‌بینیم و پیوسته روح آزادی و عدالت‌خواهانه با بیگانهء مهاجم در تعارض و ستیز بوده است‌9. پیروان حروفیه عبارتی به مضمون«جز عیسی مهدی دیگر نیست»را که به‌ عنوان حدیث نقل شده است،به صورت اساس معتقدات خود درآورده‌اند (این عبارت تقریبا در تمام کتب حروفیه آمده است)و در عین‌حال‌ عیسویت فضل را پذیرفته‌اند،چون ممکن نبود شیعهء امامیه که معتقد بودند امام دوازدهم تولد یافته،پس از غیبت کوتاه اول،غیبت کبری کرده،اگر زمانش فرا رسد،به اذن الهی ظهور خواهد کرد،فضل را به عنوان مهدی‌ بپذیرند،حروفیه با شیعه به مخالفت برخاستند و همچنین با صوفیه که‌ وجود«قطب»را قبول داشتند،مخالفت کردند61»: پیش از این اشارت رفت که زعامت معنوی براساس دعوی خدایی یا پیغمبری و غیر از آن از اشکال گوناگون عکس العمل و واکنش مسلمانان در برابر حکومت‌های جابر وقت بوده است. کوتاهی این مرثیه در قیاس با دیگر مراثی وی در فقدان شاه نعمت الله ولی و میرمخدوم،و عدم انقیاد شاه‌قاسم از خواجه‌علی،جانشین شیخ صدرالدین، به دو وجه قابل تفسیر است:نخست این‌که قاسم برای خود در طریقت مقام‌ و مرتبه‌ای قائل بوده است و نیازی به تکریم و اطاعت از مشایخ صفویه‌ ندیده است که البته این گمان،با توجه به احوال و اندیشه‌های شناختهء شدهء صوفیانه بعید است،دیگر آن‌که بپذیریم شاعر به اصطلاح تغییر ایدئولوژی‌ داده و به تعالیم و اندیشه‌های حروفیه گرویده باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.