Skip to main content
فهرست مقالات

بلاغت و گفتگوی با متن

نویسنده:

ISC (22 صفحه - از 53 تا 74)

کلیدواژه ها :

بلاغت ،متن ،گفتگو ،شرح ،خواننده

کلید واژه های ماشینی : بلاغت، شعر، مخاطب، متن، اطلاعات، خواننده، شاعر، کلاسیک، متکلم، معنی

در این مقاله با بیان تفاوت متن کلاسیک و م درن،موقعیت مخاطب در برابر متن مدن با مخاطب مت کلاسیک مقایسه شده است.با تغییر عوامل حاکم بر آفرینش و قرائت متن،مفهوم بلاغت نیز تغییر می‌کند.در بلاغت جدید تأویل‌ حاکم است و در بلاغت سنتی شرح و بلاغت گوینده جای خود را به بلاغت‌ خواننده می‌دهد.ضمن طرح مباحث نظری در این باره شعر فارسی از حیث نسبت‌ خواننده با آن بررسی و نشان داده شده که ادراک شعر عرفانی و شعر نو اصیل‌ فارسی بلاغت خواننده را می‌طلبد و در کل شعر معاصر فارسی از این دیدگاه به سه‌ دسته تقسیم می‌شود: 1-شعرهای تک‌معنایی که گفتگو با آنها برای خوانندگان غالبا ساده است. 2-شعرهای تفسیرپذیر که تنها یک تفسیر دارند. 3-شعرهای تأویل‌پذیر که ابهام معنایی گستره‌ای دارند.

خلاصه ماشینی: "شاعر با هر گروه به‌ گونه‌ای در غیاب مخاطبان هنگام تولید متن گفتگو می‌کرد و به این نکته نیز از پیش واقع بود که مخاطبان فرضی او غالبا ارتباطی شنیداری با شعر او خواهند داشت و فرصت تأمل در شعر برای آنان محدود است. استقرار سنت دیرپای تقریبا بدون تغییر و تحول شاعری،و میراث ادبی حاصل از این سنت که هم شاعر و هم مخاطب را در حصار عادت‌های یکسان اسیر کرده بود،و عدم امکان بروز و ظهور شخصیت فردی در نظام‌های سیاسی‌ حاکم،و نیز غلبهء ارتباط شنیداری میان شاعر و مخاطب،سبب می‌شد که‌ تأثیر عوامل دیگر را در بافت حاکم بر تولید و قرائت متن چندان بی‌تأثیر کند که ندیده گرفته شود. در دورهء رواج شعر کلاسیک بخصوص در دورهء اول که قصیده صورت‌ غالب آن بود،به سبب محدودیت قلمرو دانش‌های عصر،و عدم امکان‌ ظهور شخصیت فردی و غلبهء فرهنگی عمومی که ناشی از اوضاع سیاسی و احتمالی حاکم بود،تنها تعقید بود که می‌توانست مانع تسهیل گفتگوی‌ خواننده با متن شود که پیشتر اشاره کردیم می‌شد آن را با برداشتن اختلاف‌ سطح فرهنگی میان خواننده و متن از پیش برداشت و موانع گفتگو را از میان‌ برد،اما در عصر ما به سبب تغییر اوضاع سیاسی و اجتماعی و وسعت‌ پیدا کردن مجال ظهور فردیت،و در نتیجهء عدم غلبهء فرهنگی عمومی و محدود،و تنوع شیوهء زیست و تجربه،ابهام جانشین تعقید گشته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.