Skip to main content
فهرست مقالات

ادبیت جهانگشای جوینی

نویسنده:

ISC (16 صفحه - از 131 تا 146)

کلیدواژه ها :

ادبیت ،فرمالیسم ،گزارش تاریخی ،تاریخ جهانگشای جوینی

کلید واژه های ماشینی : نقد ادبی کتاب تاریخ جهانگشای، ادبی، جوینی، کتاب تاریخ جهانگشای جوینی، فرم، تاریخ، فرمالیست‌ها، شعر، نثر، فارسی

در این مقاله،سعی شده است تا از منظر روش فرمالیسم در نقد ادبی کتاب‌ تاریخ جهانگشای جوینی(تألیف 658 هـ ق)مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.و مرز میان ماهیت تاریخی و ماهیت ادبی این اثر مشخص شود.مقاله نشان می‌دهد که‌ مشخصهء ادبی این کتاب بر ماهیت تاریخی آن غلبه دارد

خلاصه ماشینی: "حال آنکه اگر این اثر را از منظری دیگر مورد ارزیابی قرار دهیم و نور دیگری بر متن تابانده شود،در خواهیم یافت که اهمیت تاریخی‌ اثر در درجات بعدی است،زیرا نویسنده در وهلهء نخست در صدد خلق‌ اثری ادبی-هنری با فرمی خاص بوده،و سپس گزارش تاریخ؛چه: هر که کارد قصد گندم بایدش‌ کاه خود اندر تبع می‌آیدش‌1 اگر در تاریخ جهانگشا نیک تأمل و توغل کنیم،در خواهیم یافت که‌ نگارندهء آن به مقولهء زبان و شیوهء بیان عنایتی ویژه داشته است و با بهره‌گیری‌ از آن در پی خلق شکل و فرم ادبی خاص برآمده است. در اینجا این پرسش‌ مطرح می‌شود که با عدم کارآیی رویکرد فرمالیسم در حوزهء آثار منثور بویژه‌ آثار داستانی و تاریخی آیا می‌توان با استفاده از این روش در بررسی تاریخ‌ جهانگشا به نتایجی دست یافت؟ در میان انواع نثر فارسی که براساس صورت طبقه‌بندی شده،نثر فنی هم‌ از لحاظ فرم و صورت-یا به بیان قدما از حیث لفظ-و هم از حیث اغراض‌ و معانی به شعر بسییار نزدیک است. او این عناصر را به دو گروه‌ تقسیم‌بندی می‌کند:41 (به تصویر صفحه مراجعه شود)افزون بر این شگردها و صناعات،جوینی از عوامل و عناصر دیگری نیز برای غریبه‌سازی متن استفاده کرده از جمله: 1-استشهاد به آیات قرآنی و احادیث نبوی 2-استخدام اشعار فارسی و عربی 3-به کارگیری امثال و حکم عربی و فارسی در تجزیه و تحلیل این عوامل،نه به فرستندهء آنها توجه خواهیم نمود و نه‌ به زمینهء دلالت‌ها و شرایط تاریخی و روانی آنها؛بلکه این عناصر را از آن‌ روی کهخ باعث زیبایی متن و به تبع آن غریبگی و شگرفی آن شده،تجزیه و تحلیل می‌کنیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.