Skip to main content
فهرست مقالات

تعریف ادبیات

نویسنده:

ISC (26 صفحه - از 171 تا 196)

کلیدواژه ها : ماهیت ،ادبیات ،ادب ،نقش و کارکرد ،مادهء ادبیات ،ادبیات محض

کلید واژه های ماشینی : ادب، ادبیات، اخلاق، تعریف، تعریف ادبیات، زبان، ادب به‌معنی دانش زبانی، زیبایی، عربی، علم ادب، مفهوم ادب در فرهنگ عربی، هنری، شعر، دانش، نقد، ماهیت، علم، فرهنگ، مفهوم، تاریخ، کتاب، اصطلاح، لفظ، تعریف ماهیت ادیات، سابقهء مفهوم ادب در فرهنگ، ادیب، تاریخ ادبی، تاریخ ادبیات عربی، همهء تعاریف ادبیات بیان، قوانین

بیش از دو هزار و پانصد سال است که تلاش برای تعریف ماهیت‌ ادیات ادامه دارد.و تا کنون تعریف جامع و قانع کننده‌ای بدست داده نشده‌ است.درین مقاله سعی شده ضمن اشاره به روند تحول ادبیات و تلاش‌های‌ مختلف برای تعریف آن دلایل تعریف ناپذیری این پدیده نشان داده شود. مقاله حاضر شامل دو بخش است،در بخش نخست سابقهء مفهوم ادب در فرهنگ عربی و ایرانی،و سیر تحول معنایی این اصطلاح بررسی شده. اقسام ادب از جمله اخلاقی،ادب عام،تعلیمی صوفیانه،شغلی،ادب‌ رفتاری،و ادب به معنی دانش زبانی به همراه علوم ادبی معرفی شده‌اند. در بخش دوم اصطلاح ادبیات در مفهوم نوین آن مورد بحث قرار گرفته‌ و تعاریف موجود در تاریخ نقد و نظریه ادبی به سه دسته تقسیم شده و مورد ارزیابی قرار گرفته است.نتیجه آنکه ادبیات مانند فرهنگ و زبان و زیبایی و هنر مقوله‌ای است تعریف ناپذیر؛ضمن بیان و دلایل‌ تعریف ناپذیری ادبیات،در پایان فصول مشترک همهء تعاریف ادبیات بیان‌ شده است.

خلاصه ماشینی: "دانشگاه‌ها،مؤسسات تحقیقی،مطبوعات و رسانه‌های جمعی،بخشی از فعالیت خود را به نظریه‌های ادبی اختصاص‌ می‌دهند و تلاش برای دستیابی به یک معرفت منطقی و نظام‌مند از ادبیات و شناخت آن به منزلهء پدیده‌ای یگانه و خاص براساس نظام‌های هستی‌ شناختی،زیباشناختی و زبان شناختی پیوسته و مستمر ادامه دارد،هرچند تا کنون پاسخ قاطع و قانع کننده‌ای به مسأله چیستی ادبیات داده نشده است. ابن سید بطلیوسی(ف 215 ق)در کتاب الاقتضاب،دو مقام والا و پست برای علم ادب برشمرده است؛او می‌گوید اگر این دانش در خدمت آموختن زبان و تسلط بر نظم و نثر باشد پست است و اگر از آن‌ توانایی درک و فهم کتاب خدا و رسول(ص)و معارف دینی حاصل آید،والا و متعالی است. ذیلا به برخی از تعاریف ادبیات‌ که به اعتبار نقش و ارزش اجتماعی و انسانی ارائه شده اشاره می‌کنیم: -«ادبیات فعالیتی است که به وسیلهء انسان‌ها و برای انسان‌ها صورت‌ می‌گیرد تا جهان را بر آنها آشکار کند و این آشکار کردن خود به منزلهء عمل‌ است». برخی معتقدند:«لفظ«ادبیات»کلمهء نو ساخته‌ای است و زمانی رواج‌ یافت که ترکان عثمانی در صدد ترجمهء لفظ لیتراتور( literature )از فرانسه برآمدند و لفظ ادبیات را معادل آن نهادند سپس آن کلمه به بیشتر کشورهای عربی که هنوز تحت سیطرهء ایشان بود و نیز به‌ ایران راه یافت،اما استعمال آن در زبان عربی اندک اندک فراموش شد و به جای آن دوباره لفظ ادب‌ و آداب به کار آمد که به گفتهء شارل پلا(مستشرق فرانسوی)برای آن لفظ فرنگی ترجمهء نسبتا شایسته‌ای است،زیرا بخش عظیمی از مفاهیم عام و اخلاقی و رفتاری با مفاهیم لیتراتور برابر است»."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.