Skip to main content
فهرست مقالات

تغییرات جمعیت روستایی ایران و رابطه آن با مؤلفه های توسعه در چند دهه اخیر

نویسنده:

علمی-پژوهشی (34 صفحه - از 89 تا 122)

کلیدواژه ها : تغییرات جمعیتی ،تنوع فعالیت اقتصادی ،عمقی شدن کشت ،سطح توسه‌ روستا ،تکنولوژی کشاورزی ،نسبت بهره‌برداران کشاورزی

کلید واژه های ماشینی : جمعیت ،روستایی ،تغییرات جمعیتی ،کشاورزی ،آبادی‌های ،افزایش جمعیت ،توسعه‌ای ،تغییرات جمعیت روستایی ایران ،بهره‌برداران ،نسبت بهره‌برداران کشاورزی ،جمعیت آبادی‌های ،طبقات جمعیتی ،افزایش جمعیت آبادی‌ها ،خانوار ،سطح امکانات و تکنولوژی کشاورزی ،میانگین افزایش جمعیت آبادی‌ها ،سطح عمقی شدن کشت ،تغییرات جمعیت آبادی‌ها ،روند تغییرات جمعیتی ،بازراپ ،امکانات و تکنولوژی کشاورزی ،تغییرات جمعیتی آبادی‌های مورد بررسی ،رشد جمعیت ،روند ،افزایش جمعیت روستاها در طول ،جمعیت روستایی ایران و رابطه ،عمقی شدن کشت ،جمعیت آبادی‌های مورد بررسی ،رشد ،درصد امکانات و تکنولوژی کشاورزی

در این مقاله تغییرات جمعیتی جامعه روستایی ایران برحسب طبقات جمعیتی، شرایط محیطی و مؤلفه‌های معیشتی و توسعه‌ای با اتکا به دیدگاه‌های بازراپ و مک نیکل، تحلیل شده است. در این پژوهش،از 125817 آبادی کشور،تعداد 45085 واحد که دارای جمعیت و فعالیت کشاورزی بوده‌اند،به مثابه روستا تعریف و انتخاب شده و روند تغییرات جمعیتی‌ آن‌ها برحسب وضعیت محیطی و توسعه‌ای تحلیل شده است. نتایج پژوهش نمایانگر آن است که بیش از 85 درصد از افزایش جمعیت روستاها در طول‌ دهه‌های مورد بررسی،مربوط به نقاط روستایی بزرگ(بالای 1500 نفر جمعیت)بوده‌ است. قطبی شدن جمعیت و امکانات در روستاها(بزرگ‌تر شدن روستاهای بزرگ و کوچک‌تر شدن روستاهای کوچک)،گسترش و رشد روستاهای دشتی و جلگه‌ای و کاهش‌ روستاهای کوهستانی،مهاجر فرستی روستاهای زیر صد خانوار،از نتایج دیگر این تحلیل‌ است. تنوع فعالیت‌های اقتصادی،سطح عمقی شدن کشت،امکانات توسعه‌ای،وضعیت طبیعی، اقلیمی،مکانی روستا،نسبت بهره‌برداران کشاورزی،نوع روستا و تکنولوژی کشاورزی از مهم‌ترین متغیرهای مؤثر برتغییرات جمعیتی بوده است که در مجموع 57 درصد واریانس‌ آن را تبیین می‌کنند.

خلاصه ماشینی:

"این امر به نوبه خود موجب‌ عمیق‌تر شدن شکاف توسعه‌ای بین آبادی‌های پرجمعیت و کم‌جمعیت در سه دههء اخیر شده است؛این در حالی است که از کل 77034901 هکتار اراضی کشاورزی آبادی‌های‌ مورد بررسی،86/4 درصد(3620947/6 هکتار)مربوط به آبادی‌های واقع در طبقات‌ جمعیتی کمتر از 0001 نفر بوده است. تغییرات جمعیتی و امکانات توسعه‌ای در آبادی‌ها از سال 5431 تا 5731 (به تصویر صفحه مراجعه شود) جدول 7 نشان می‌دهد،الف)در طول سال‌های 5431 تا 5731 در آبادی‌های فاقد امکانات توسعه‌ای،فقط 2/2 نفر و در آبادی‌های دارای همه امکانات،035 نفر به جمعیت‌ هر روستا اضافه شده است. سطح امکانات و تکنولوژی کشاورزی و روند تغییرات جمعیتی آبادی‌های مورد بررسی (به تصویر صفحه مراجعه شود) جدول 8 حاکی از آن است که الف)متوسط افزایش جمعیت آبادی‌های مورد بررسی‌ از سال 5431 تا 5731 همبستگی مثبت و معناداری با سطح امکانات و تکنولوژی‌ کشاورزی داشته است. میانگین تغییرات جمعیت آبادی‌ها برحسب تنوع فعالیت‌ها (به تصویر صفحه مراجعه شود) جدول 9 نشان می‌دهد،هرچه تنوع و تعدد فعالیت‌های اقتصادی و معیشتی در آبادی‌های مورد بررسی بیشتر باشد،میانگین افزایش جمعیت نیز بالاتر بوده است. میزان آیش اراضی زراعی و روند تغییرات جمعیتی از سال 5431 تا 5731- به منظور بررسی رابطه بین دو متغیر مذکور،ابتدا درصد آیش اراضی زراعی محاسبه و طبقه‌بندی شده و آن‌گاه میانگین و نسبت افزایش جمعیت آبادی‌ها برحسب نسبت‌های‌ آیش،محاسبه گردیده است(جدول 11). نسبت آیش اراضی زراعی و تغییرات جمعیتی آبادی‌های مورد بررسی از 5431 تا 5731 (به تصویر صفحه مراجعه شود) آزمون رابطه بین عمقی شدن کشت و تغییرات روستایی-ضریب همبستگی‌ بین روند عمقی شدن کشت‌1و روند تغییرات جمعیت آبادی‌ها معادل 0/183مثبت و معنادار بوده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.