Skip to main content
فهرست مقالات

اندیشه ها و اندیشه وران/ بازتاب دین، انسان و آل یاسین در قصاید ناصر خسرو

نویسنده:

ISC (21 صفحه - از 101 تا 121)

کلید واژه های ماشینی : قصیده، ناصرخسرو، دین، دیوان ناصر خسرو، قصاید ناصر خسرو، طاعت، انسان، شاعر، حکیم، قرآن، اطاعت، حکیم ناصرخسرو، سخن، دیوان ناصرخسرو، سروده‌های، نور، قرآن کریم، خرد، ناصرخسرو اطاعت خدا و رسول، اشعار، اهل‌بیت، پیامبر، قدر، کلام، قضا و قدر، حق، قصاید حکیم ناصرخسرو، دار دین راستین دین، علم، دیوان حکیم ناصرخسرو

خلاصه ماشینی: "ناصرخسرو در قصاید خویش به جد بدین تفکر پرداخته و آشکارا گفته است: «چون خویشتن، ستور گمانی مبر مرا» و در قصیده‌ای دیگر به طرز زیبا و رسا چنین سرود: ناصرخسرو در نقد مذهب جبر و در انتقاد از اشعری‌گری و در تفسیر صحیح قضا و قدر و در توجیه عملکرد آدمی نظری حکیمانه و مدققانه دارد و بیان او در این زمینه، بسیار لطیف و روان است بهترین راه گزین کن که دو ره پیش تو است یک رهت سوی نعیم است و دگر سوی بلاست از پس آن که رسول آمده با وعد و عید چند گویی که بد و نیک به تقدیر و قضاست گنه کاهلی خود به قضا بر چه نهی؟ که چنین گفتن بی معنی، کار سفهاست گر خداوند قضا کرد گنه بر سر تو! در آیه دیگر فرمود: اگر چه پدرانشان چیزی نفهمند و راه به سوی حق نپویند؟!52 خدای از تو طاعت به دانش پذیرد مبر پیش او طاعت جاهلانه53 ناصرخسرو در این زمینه دیدی نقاد دارد و کسانی را که با برداشت غلط از قضا و قدر اطاعت از پیشوایان حق و مردمی را تضعیف و سلطه جاه‌طلبان و قدرت‌پرستان را تقویت می‌کنند می‌گوید: چون گریزم ز قضا یا ز قدر من چو همی به هزاران بصر ایشان به سوی من نگرند خرد و جان سخن گوی، که از طاعت و علم پریانند بر این گنبد پیروزه پرند این چراگاه دل و جان سخنگوی تو است جهد کن تا بجز از طاعت و دانش نچرند54 موضوع ماهیت مزدوج انسان و دو بعدی بودن وجود او و اثبات اراده و اختیار و انتخابی بودن خیر و شر برای او در غالب قصاید ناصرخسرو با تنوع بیان و گونه‌گونی شیوه استدلال و خردمندی تمام مطرح است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.