Skip to main content
فهرست مقالات

فرهنگ و میراث فرهنگی/ حسینیه ها در بافت تاریخی مشهد

نویسنده: ؛

پاييز و زمستان 1376 - شماره 56 و 57 (19 صفحه - از 146 تا 164)

کلید واژه های ماشینی : درصد حسینیه‌ها ،نحوه اداره حسینیه‌ها ،حسینیه‌های محدوده بافت ،مراسم مذهبی ،نحوه ساخت حسینیه‌ها ،اداره اوقاف ،فعالیت حسینیه‌ها ،نوسازی حسینیه‌ها ،حسینیه ،محدوده بافت قدیم‌شهر مشهد ،حسینیه‌ها ،بافت قدیم‌شهر مشهد ،مشهد ،شهر مشهد ،زایران در محدوده بافت ،قدیم‌شهر مشهد ،کالبدی ،زایران ،مذهبی ،اسکان زایران ،محدوده بافت ،قدیم‌شهر مشهد می‌باشد ،قدیم‌شهر ،حسینیه‌ها در محدوده بافت ،حسینیه در محدوده بافت ،کارکرد حسینیه‌ها ،حسینیه‌های شهر مشهد ،بناهای کالبدی ،حسینیه‌های ،شهرهای اسلامی

شهر شناسان ایرانی ـ اسلامی اعم از غربی و شرقی، بناهای کالبدی مبتنی بر فرهنگ اسلامی (مساجد، مقابر، مدارس علوم دینی، مزارات) را یکی از مشخصه‌های شهرهای اسلامی می‌دانند. در این میان، سایر مراکز مذهبی از جمله تکایا، حسینیه‌ها و خانقاه‌ها چندان مورد توجه و بررسی قرار نگرفته‌اند، در حالی که این عناصر در شکل دادن به رفتارهای گروهی، تقویت پیوندهای اجتماعی و تقویت همگرایی فرهنگی همواره نقش عمده‌ای داشته‌اند. لذا هدف عمده این مقاله، بررسی نقش کارکرد حسینیه‌ها در ابعاد مختلف مذهبی، اجتماعی، آموزشی و اسکان زایران در محدوده بافت قدیم شهر مشهد می‌باشد. برای این منظور، ابتدا موضوع و مفاهیم، مقوله‌بندی و نمونه‌های انتخابی مربوط به هدف تحقیق و سپس منطقه تحقیق، یعنی محدوده بافت قدیم شهر مشهد در سطح شهر مشخص شد. آن گاه آمار و اطلاعات اولیه از سازمانهای مختلف از جمله شهرداری، اداره اوقاف و آستان‌قدس گرد آمد که نمایانگر وجود حدود 150 حسینیه و تکیه در محدوده بافت قدیم شهر مشهد است. سپس به شیوه نمونه‌گیری اتفاقی، تعداد 40 حسینیه (6/26) درصد انتخاب و از طریق پرسشنامه‌ای حاوی 37 متغیر، اطلاعاتی در مورد حسینیه‌ها شامل: جوانب کالبدی (وسعت، پیشینه ساخت، تعداد طبقات، ظرفیت و...)، کارکرد و فعالیت (مذهبی، اسکان زائران، آموزش و...) و اجتماعی (نحوه اداره، متولیان، مراسم و...) جمع‌آوری گردید. در نهایت، داده‌ها از طریق بسته نرم‌افزاری PE2 و SPSS رایانه توصیف و تحلیل شد: نتایج حاصل، بیانگر کارکرد متنوع حسینیه‌ها براساس منشأ متولیان (محلی، منطقه‌ای، ملی و فراملی) می‌باشد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.