Skip to main content
فهرست مقالات

دلایل عزیمت هارون الرشید به خراسان

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (13 صفحه - از 107 تا 119)

کلید واژه های ماشینی : خراسان، هارون، خلافت، سیستان، علی بن‌عیسی، شورش رافع بن لیث، حمزه، خوارج، مأمون، شورش

خلاصه ماشینی: "تقسیم قدرت و حکومت میان فرزندان هارون گردید؛ اما مواردی دیگر چون: ضرورت انتخاب ولیعهد، آگاهی بر توانمندی و لیاقت مأمون در اداره امور خلافت، وجود نسب و حمایت هاشمیان از امین، علاقه‌مندی هارون به سهیم کردن همه فرزندانش در حکومت (1) ، گستردگی خلافت عباسی، پی بردن رشید به ناتوانی امین در اداره امپراتوری، وجود شورشهای پیاپی و ناآرامی در نقاط غربی و شرقی خلافت بیش از هر چیز در تقسیم امپراتوری برای سهولت در اداره این قلمرو گسترده مؤثر بوده است (2) . هارون در واپسین روزهای عمر خویش با بحران و شورشهای بسیار در شرق ایران چون شورش رافع بن لیث در ماوراءالنهر، شورش حمزه خارجی در سیستان و بی‌کفایتی علی بن عیسی در حکومت خراسان رودررو بود. به همین دلیل اعتراضات مردم خراسان، که با شورش ابوالخصیب وهیب بن عبدالله‌ نسائی در سال 183ق / 799م بروز کرده بود، به همراه نامه علی بن عیسی به هارون در شرح ویرانیهای حمزه خارجی در سیستان (3) و همچنین رسیدن گزارشی از قصد توطئه خود علی بن عیسی بر ضد هارون (4) ، سبب شد تا وی در سال 189ق / 804م عازم خراسان شود؛ اما ملاقات علی بن عیسی با هارون در ری و همچنین تقدیم هدایای هنگفت وی به هارون و نزدیکانش مانع بازخواست و عزل او شد (5) . علی بن عیسی حاکم خراسان چون از این وضع به ستوه آمد و خود را از شکست دادن حمزه ناتوان دید، به هارون الرشید نامه‌ای نوشت و او را از اوضاع موجود آگاه کرد: «مردی از خوارج سیستان برخاسته است و به خراسان و کرمان تاختن‌ها همی کند و همه عمال این سه ناحیت را بکشت و دخل برخاست و یک درم و یک حبه از خراسان و سیستان و کرمان به دست نمی‌آید» (3) ."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.