Skip to main content
فهرست مقالات

معقولات ثانیه در حکمت متعالیه

نویسنده:

ISC (6 صفحه - از 51 تا 56)

کلید واژه های ماشینی : معقول ثانی، ملا صدرا، معقولات ثانیه، صدر المتألهین، معقولات ثانیه در حکمت متعالیه، معقول ثانی فلسفی، صدر المتألهین معقولات ثانیه منطقی، مفاهیم، ذهنی، اتصاف

خلاصه ماشینی:

"»3 روش و شیوهء صدرا این است که مطالب را ابتداء مطابق‌ قول قوم و بنحو ساده‌تری بیان می‌کند و سپس ضمن‌ توضیحات بیشتر آراء خود را اعلام می‌دارد؛از این‌رو در بیان معقول ثانی منطقی اضافه می‌نماید که: «بتحقیق معلوم گشت که معانی کلی،یا نوع است یا جنس‌ یا فصل یا عرض خاص و یا عرض عام؛بنابراین کلی‌ بشرط این‌که یکی از امور مذکور باشد و نیز بتواند نافع‌ برای ایصال به نتیجه باشد موضوع علم منطق است؛ سپس هر چیزی که به این مفاهیم-از لوازم و عوارض‌ ذاتی-افزوده و عارض شود در علم منطق اثبات‌ می‌گردد. در اینجا نیز ابتدا همان نظریهء اتصاف و عروض را مطرح نموده است البته در همین قول هم او صاحب ابتکار است و کسی قبل از او چنین راهی را نپیموده است و لذا دارای فضل تقدم می‌باشد اما در مباحث متأخرتر نظر خود را تعمیق بخشیده و پا را فراتر نهاده و با توجه به یکی‌ دیگر از ارکان حکمت متعالیه یعنی اصل تشکیک در وجود و صفات کمالیهء آن،مراد خویش را از اتصاف، روشنتر بیان نموده است که حاصل آن عبارت است از حظ بیشتری از تحقق و عینیت برای معقولات ثانیه فلسفی، عین عبارت وی چنین است: «و الحق ان الاتصاف نسبة بین الشیئین المتغایرین‌ بحسب الوجود فی ظرف الاتصاف. »72 چنانکه ملاحظه می‌شود،ملا صدرا هر سه قسم از معقولات را همردیف قرار داده و تحت عنوان معقولات‌ ثانیه شمرده است حیث انسانیت و سوادیت(سیاهی)که‌ از مفاهیم ماهوی و معقولات اولی هستند که اینجا در کنار امکان و جوهریت معقول ثانی محسوب شده‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.