Skip to main content
فهرست مقالات

دورنمایی از اندیشه ها و نظریات میرداماد

نویسنده:

ISC (7 صفحه - از 64 تا 70)

کلید واژه های ماشینی : میر داماد، بداء، حدوث، سرمدی، مقولات، دهری، ذات، جبر، جوهر، فعل

خلاصه ماشینی:

"میر داماد در تقویم الإیمان برای‌ اثبات اینکه حدوث دهری از لوازم‌ ماهیات جایزات است،برهانی را اقامه می‌کند که در هیچ یک از آثارش‌ بدان اشاره نکرده است: «و إذ کنت من قبل قد تحققت‌ أن من خواص الشی‌ء الجایز بالذات أن یفتاق فی جوهر ذاته‌ إلی مشی‌ء واجب بالذات یذوت ذاته و یشی‌ء شیئیته،تکون نفس مرتبة ذاته بعینها درجة الوجود المتأصل فی الأعیان؛و قد بزغ لک الآن أنه مهما یکن الأمر کذلک تکن المسبوقیة بالذات هی بعینها المسبوقیة الدهریة؛فإذن قد استبان أن طباع الجواز الذاتی هو الذی یتبط الذات و یعجزها عن قبول‌ السرمدیة. *تصویری که صدرای شیرازی از علیت و توحید افعالی ارائه کرد،چیزی فراتر از اندیشهء متکلمان شیعی و تا حدودی نزدیک به دیدگاه عرفا و مبانی میر داماد و مؤید به‌ ادلهء نقلی است او معتقد بود که تمامی علتها و فاعلها عین ربط به واجب تعالی بوده و هیچ نحو استقلالی ندارند:«لا مؤثر فی الوجود إلا الله». 51 بسیاری؛از جمله شیخ الرئیس بو علی سینا و صدر المتألهین شیرازی؛معتقدند که؟؟؟منحصر به‌ ده مقوله می‌باشند: ان المقولات قدیم تحصر فی العشر و هی«عرض»و«جوهر» فأول له وجود قاما بالغیر و الثانی لنفس داما ما یقبل القسمة فی الذات فـ«کم» و«الکیف»غیر قابل بها ارتسم‌ «أین»حصول الجسم فی المکان‌ «متی»حصول خص بالزمان‌ و نسبة تکررت«إضافة» نحو ابوة أخالطافة «وضع»عروض هیئة بنسبة لجزئه و خارج ذاثبت‌ و هیئة بما أحاط و انتقل‌ «ملک»کثوب أو أهاب اشتمل‌ «أن یفعل»التأثیر،«أن ینفعلا» تأثر مادام کل کملا61 ایشان هیچ برهانی برای اثبات ادعای خویش و اینکه‌ مقوله‌ای وجود ندارد که اعم از تمامی یا بعضی از مقولات‌ یاد شده باشد،اقامه نکرده و صرفا به استقراء استناد کرده‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.