Skip to main content
فهرست مقالات

جایگاه حدوث دهری و حرکت جوهری در دو نظام متفاوت فلسفی

نویسنده:

(6 صفحه - از 28 تا 33)

خلاصه ماشینی:

"6-اما ظاهرا هیچ یک از این دو نظریه(حدوث زمانی‌ متکلمین و حدوث ذاتی فلاسفه)برای توجیه فلسفی‌ ساختار جهان آفرینش،کافی بنظر نمی‌رسد زیرا در «حدوث زمانی»علاوه بر امتناع حادث زمانی بودن‌ «زمان»که جزء عالم است،بین وجود لا حق و عدم سابق، تقابل منطقی حاصل نمی‌شود،زیرا زمان آنها یکی نیست، در حالیکه در تقابل تناقض،وحدت زمان شرط است. در «حدوث ذاتی»نیز علاوه بر اینکه وجود جهان هستی که‌ معلول است با وجود مبدأ اول(خداوند متعال)که علت‌ است،هم سطح تلقی می‌شود،تقابل منطقی نیست،زیرا عدم ذاتی در مرتبهء ذات و ماهیت با وجودی که از ناحیهء علت در حاق واقع،حاصل می‌شود،تقابل ندارد بلکه با هم جمع می‌شوند. 21-در حدوث دهری،بین وجود مبدأ (خداوند متعال)و جهان هستی،مبدأ و تأخر واقعی، عینی و انفکاکی است،بدین معنی:وجود مبدأ سرمدی‌ است در حالیکه وجود«ما سوی الله»در دهر تقرر و تحقق‌ یافته و مسبوق به عدم سرمدی است و این عدم سابق‌ مانند وجود لا حق،یک امر واقعی است،زیرا که در حاق‌ واقع و کبد اعیان تقرر دارد و لذا با هم قابل جمع نیستند. بهر حال،عباراتی که میر داماد برای تأیید و اثبات‌ حدوث دهری از فلاسفه قبل از خودش نقل می‌کند،با تمام طول و تفصیلش،تنها می‌تواند کاربرد اصطلاح‌ «سرمد»در نسبت ثابت به ثابت،و اصطلاح«دهر»در نسبت ثابت به متغیر را در مقابل«زمان»که در نسبت‌ متغیر به متغیر بکار برده می‌شود،برساند و نه بیشتر اما این نظریه«حدوث دهری»در نظام فلسفی صدر المتألهین‌ که بر اصالت وجود مبتنی است نمی‌تواند جائی داشته باشد، زیرا که«حدوث دهری»به عنوان یک امر واقعی،تنها با نظام‌ فلسفی مبتنی بر اصالت ماهیت سازگار است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.