Skip to main content
فهرست مقالات

غزالی و مسئله علیت

نویسنده:

ISC (17 صفحه - از 33 تا 49)

خلاصه ماشینی:

"»4 تحلیل علیت فلسفی بوسیله غزالی غزالی می‌گوید:اگر در تصور فلاسفه از علیت،تفحص‌ و تأمل کنیم،مشاهده می‌کنیم که در تصور آنها از علیت‌ سه نکتهء محوری وجود دارد که عبارتند از: 1-ما از طریق تجربه درمی‌یابیم که میان اشیاء و حوادث عالم طبیعی روابطی وجود دارد و حداقل بخشی‌ از این روابط کاملا قابل مشاهده است؛مثلا رابطه میان‌ طلوع خورشید و پیدایش روز،غروب خورشید و پیدایش شب،ظهور ابرهای خاص و ریزش باران و... سخن غزالی چنین است: «فانکار الحضم اشتمال القدرة علی اثبات صفة من الصفات،فی النار او فی البدن تمنع من‌ الاحتراق،کانکار من لم یشاهد الطلق و اثره و فی‌ المقدورات الله تعالی غرائب و عجائب و نحن‌ لم نشاهد جمیعها،فلم ینبغی ان ننکر امکانها و نحکم و باستحالتها»7 3-نفی اختیار الهی غزالی معتقد است که یکی از مشکلات تحلیل فلسفی‌ علیت و پذیرش ضرورت علی،نفی اختیار الهی است، چون بر طبق تحلیل فلاسفه-همانطوری که قبلا درباره‌ قدرت الهی توضیح دادیم-پیدایش همه موجودات بر طبق یک نظام خاصی است که این نظام غیر قابل تخلف‌ است. بدین خاطر در کتاب«احیاء العلوم» بعد از آنکه نقش علی قائل شدن برای برخی از موجودات‌ نسبت بموجودات دیگر را نشانه جهل محض می‌داند، فورا می‌افزاید:این سخن بمعنای نفی همه عوامل‌ بصورت مطلق نیست،بلکه برخی از این عوامل بعنوان‌ شرط برای پیدایش امور دیگری هستند،لذا اگر موجودات‌ مشروط بدون تحقق شرطشان بوجود آیند،این باعث نفی‌ حکمت خدا81می‌شود و باعث می‌شود که(نعوذ بالله) فعل خدا شبیه فعل دیوانگان شود و سپس آیاتی از قرآن‌ کریم را برای نفی چنین تصوری ذکر می‌کند و می‌گوید: (61)-همان:صفحه 932."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.