Skip to main content
فهرست مقالات

اتحاد عاقل و معقول

نویسنده:

(2 صفحه - از 36 تا 37)

کلید واژه های ماشینی : اتحاد عاقل و معقول ،معقول ،عاقل ،تضایف ،معقولیت ،ذات ،تعقل ،قاعدهء اتحاد عاقل و معقول ،استدلال صدر المتألهین ببرهان تضایف ،صدر المتألهین ،قائم ،اثبات اتحاد عاقل و معقول ،معقول بالفعل ،حکما ،جسم ،عنوان معقولیت صرفنظر ،شیئی ،شیئی معقول تعقل ،فعلیه‌ای ،بالذات ،معلول ،مجرد ،حیثیت ذاتش حیثیت ،ترتیب ،شیئی معقول عبارت ،باب معقول بالفعل ،بحکم قانون تضایف ،مقام ذات ،مسئله ببرهان تضایف ،معقول بودن حیثیت

خلاصه ماشینی:

"نتیجه‌ای که از مقدمات گذشته بدست می‌آید این است که معقول بالفعل که در مقام ذات با قطع‌ نظر از هرگونه غیری معقو است عاقل بالفعل‌ خویش نیز هست و به این ترتیب قاعدهء اتحاد عاقل و معقول صورت تحقق پیدا می‌کند در اینجا ممکن است گفته شود آنچه در کلام صدر المتألهین‌ آمده و معقول با قطع‌نظر از هرگونه غیر،باز هم‌ معقول شناخته شده خالی از اشکال نیست زیرا اگر از طریق تضایف برای اتحاد عاقل و معقول‌ استدلال کنیم مفاد آن این است که معقول همواره‌ در مقام مقایسه با عاقل خود،معقول است و چون‌ معقول همیشه با عاقل رابطهء تضایف دارد تعقل‌ یکی از آنها بدون دیگری امکان‌پذیر نیست و در اینصورت چگونه می‌توان ادعا کرد که معقول‌ بالفعل صرفنظر زا هرگونه غیرمعقول است؟ حکیم سبزواری از جمله کسانی است که این‌ اشکال را مطرح کرده و سپس به آن پاسخ داده‌ است او می‌گوید:وقتی از معقول بالفعل سخن‌ می‌گوییم مقصود وجود و حقیقت صورت معقول‌ است که مبدأ انتزاع عنوان معقولیت است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.