Skip to main content
فهرست مقالات

اتحاد عاقل و معقول

نویسنده:

ISC (2 صفحه - از 36 تا 37)

کلید واژه های ماشینی : اتحاد عاقل و معقول، معقول، عاقل، تضایف، معقولیت، ذات، تعقل، قاعدهء اتحاد عاقل و معقول، استدلال صدر المتألهین ببرهان تضایف، صدر المتألهین

خلاصه ماشینی: "نتیجه‌ای که از مقدمات گذشته بدست می‌آید این است که معقول بالفعل که در مقام ذات با قطع‌ نظر از هرگونه غیری معقو است عاقل بالفعل‌ خویش نیز هست و به این ترتیب قاعدهء اتحاد عاقل و معقول صورت تحقق پیدا می‌کند در اینجا ممکن است گفته شود آنچه در کلام صدر المتألهین‌ آمده و معقول با قطع‌نظر از هرگونه غیر،باز هم‌ معقول شناخته شده خالی از اشکال نیست زیرا اگر از طریق تضایف برای اتحاد عاقل و معقول‌ استدلال کنیم مفاد آن این است که معقول همواره‌ در مقام مقایسه با عاقل خود،معقول است و چون‌ معقول همیشه با عاقل رابطهء تضایف دارد تعقل‌ یکی از آنها بدون دیگری امکان‌پذیر نیست و در اینصورت چگونه می‌توان ادعا کرد که معقول‌ بالفعل صرفنظر زا هرگونه غیرمعقول است؟ حکیم سبزواری از جمله کسانی است که این‌ اشکال را مطرح کرده و سپس به آن پاسخ داده‌ است او می‌گوید:وقتی از معقول بالفعل سخن‌ می‌گوییم مقصود وجود و حقیقت صورت معقول‌ است که مبدأ انتزاع عنوان معقولیت است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.